XIRILO HI MITIRHO YA VURINDZI
XIRILO HI MITIRHO YA VURINDZI
Hi Themba Chauke
Ku vile na ku vilela swinene eka tindhawu ta vutshunguri exifundzenikulu xa Limpopo, endzhaku ka loko Ndzawulo ya Rihanyo yi tivisile hi tikondiraka tintshwa ta tikhampani ta vurindzi, leswi siyeke varindzi va le tindhawini ta Giyani va ri hava mitirho.
Ku cinca loku ku veke kona exikarhi ka 28 Nyenyenyani na 01 Nyenyankulu 2026, swi vonile varindzi vo hlaya kusuka etitliliniki na le swibedlele swa le Giyani na tin’wana tindhawu ta xifundzakulu va lahlekeriwa hi mitirho loko ku fika tikondiraka tintshwa.
Ku vuriwa leswaku leswi a swi kahle eka vatshami, tanihileswi tikondiraka letintshwa ti teke na varindzi va tona kusuka eka swifundzantsongo swin’wana loko ku honisiwa vatirhi va le ndhawini, laha vo tala va tirheke etindhawini leti malembe mo hlaya.
Vandla ra ActionSA, na rona ri kombisile ku vilela hi mhaka leyi, laha ri vuleke leswaku matholelo ya muxaka lowu ma voyamela etlhelo rin’we. “Leswi humeleleke hi siku ra ti 28 Nyenyenyani, laha kutlula 50 wa varindzi lava thoriweke eGiyani, ko va ntsena un’we kumbe vambirhi lava tshamaka endhawini leyi, na swona swi nyamisa timbilu,” ku vula mukhanselara wa PR wa ActionSA Ponani Makhubele.
“Swi fanele ku tekeriwa enhlokweni leswaku tanihi vandla ra ActionSA, hi twisisa swinene leswaku MaAfrika-Dzonga hinkwawo va na mfanelo yo tirha kun’wana na kun’wana etikweni, swi nga ri na mhaka leswaku va huma kwihi. Kambe ku ya hi milawu ya masipala, ku thoriwa eka timasipala hinkwato, ku fanele ku rhangisiwa vatshami va ndhawu ya masipala walowo, ngopfungopfu loko mitirho yi nga ri yo lava vuswikoti byo hlawuleka,” ku vula yena.
“Giyani yi na tindhawu to hlaya ta vutshunguri na titliliniki, i mavonelo ya hina tanihi vandla ya leswaku loko ndzawulo yi nyika tithendara ta vurindzi eka tikhamphani to hambana-hambana, tin’wana ta tikhamphani leti thoriwaka ti fanele ku va ti suka etindhawini ta Giyani,” ku vula Makhubele. “Xikombiso, loko ku thoriwa tikhamphani tantlhanu, tinharhu ti fanele ku huma etindhawini ta Giyani. A swi tshamisekanga loko ku thoriwa tikhamphani ta le handle ka masipala, loko vanhu va le Giyani va pfumala mitirho,” u ya emahlweni.
Loko a vutisiwa hi tipholisi ta ndzawulo ya rihanyo eka matholelo ya vatirhi hi tikhamphani leti throriweke ku thola nakambe varindzi lava ku nga khale va tirha loko ku fika tikhamphani tintshwa, muvulavuleri wa ndzawulo ya rihanyo eLimpopo, Neil Shikwambani u vule leswaku ndzawulo a yi ngheneleli eka swiboho swa matholelo ya tikhamphani leti kumeke tikondiraka ta vurindzi.
“Timhaka ta matholelo lama fambisanaka na timhaka ta varindzi swi fambisiwa hi milawu ya mitirho xikan’we na swiyenge leswi khumbhekaka eka xiyenge xa vurindzi lexi tiyimeleke. Loko ndzawulo yi thola tikhamphani ta varindzi, varindzi lava thoriweke i vatirhi va tikhamphani leti thoriweke,” wa hlamusela.
“Mhaka ya ku tekiwa ka varindzi lava ku nga khale va tirha hi nkarhi wa ku cinciwa ka tikhamphani swi fambisiwa exikarhi ka khamphani leyi humaka na leyi nghenaka hi ku landzelela milawu ya mitirho na xiyenge xa vurindzi lexi tiyimeleke.”
Hambiswiritano, u vule leswaku ndzawulo yi tiyimiserile ku tiyisisa leswaku vukorhokeri bya vurindzi etindhawini ta vutshunguri ti endliwa hi ndlela leyi nga le nawini, ti nga voyameli etlhelo rin’we na swona hi ndlela ya kahle, loko hi hala tlhelo ku papalatiwa na swirhalanganyi swo fikelela tindhawu ta vutshunguri. U tlhele a vula leswaku ndzawulo yi le ku xopaxopeni ka xiyimo lexi
“Leswi hi lavaka ku swi vona i vuhlayiseki bya vavabyi, vatirhi, na miako xikan’we na ntshamiseko etindhawini ta vutshunguri. Loko ku va na swivilelo, ndzawulo yi ya emahlweni yi tihlanganisa na swiyenge leswi faneleke xikan’we na tikhamphani ku tiyisisa leswaku ku cinca loku ku endliwa hi vutihlamuleri na hi ndlela ya kahle,” wa gimeta.