XIKOLO XO HLAWULEKA XI LAVA KU VONAKARISA VADYONDZI
Hi Themba Chauke
Xikolo xo hlawuleka xa Pfunanani eGiyani, xi le ku tirheni hi matimba ku lava vumundzuku bya un’wana wa vadyondzi loyi a nyikiweke swinene, muntshwa wa xisati loyi a nga na nyiko ya vutshila, na swona xikolo xi tshembha leswaku leswi swi ta cinca vutomi bya yena.
Amahle Manqele wa malembe ma 20, exikolweni lexiya, u na vuswikoti byo hlawuleka eka timhaka ta vutshila leswi katsaka ku dirowa na ku vumba leswi tsakiseke vadyondzisi vakwe, kambe leswi a swi se humeseriwa ehandle ku voniwa hi vanhu van’wana. Sweswi a languteriweke ku thwasa exikolweni hi n’wendzamhala, xikolo xi lava mpfuno leswaku nyiko yakwe yi nga heleli emoyeni.
“Nhwanyana loyi u na vuswikoti byo hlawuleka, ngopfungopfu loko swi ta eka ku dirowa na ku vumba, A nga dirowa xin’wana na xin’wana lexi u n’wi kombelaka leswaku a xi dirowa,” ku vula nhloko ya xikolo Denis Maluleke. “Kambe lexi vavaka hi leswaku vuswikoti lebyi byi tiviwa hi hina ntsena kwala xikolweni, van’wana a va se vona vuswikoti bya yena,” u ya emahlweni.
Amahle u le ka lembe ra vumune exikolweni, eka malembe mantlhanu lama dyondziwaka exikolweni, Kambe u ta khoma malembe ma 21 lembe leri, lama nga le henhla eka lama lavekaka ku dyondza eka xikolo xo hlawuleka, na swona u fanele ku huma exikolweni hi N’wendzamhala ku sungula vutomi byo tiyimela tanihi munhu lonkulu.
“Hi lava ku tiyisisa leswaku loko leswi swi humelela, u kuma nkateko ehandle lowu nga ta n’wi pfuna ku tihanyisa,” ku vula Maluleke. Ku ya hi Maluleke, vuswikoti bya Amahle byi nga n’wi pfuna eka vumundzuku lebyo vangama, loko o hlanganisiwa na vanhu va kahle. “Ku na vanhu ehandle lava nga kotaka ku n’wi pfuna leswaku a tlakusa vuswikoti bya yena ku ya ehenhla, loko vo hlangana na yena,” ku vula yena.
Ehandle ka vuswikoti byakwe Maluleke u hlamusela Amahle tanihi mudyondzi la tikhomeke kahle na ku rhandziwa hi vanhu a tlhela a va na vuxaka bya kahle na vadyondzi xikan’we na vadyondzisi. “U teka swileriso kahle, na kona loko a ri na xiphiqo, wa ta a ta tshama na hina ehofisini ku kombela switsundzuxo, ku hava lexi hi vonaka xi ta sivela ku humelela ka yena, leswi a swi lavaka i nseketelo lowunene,” wa engetela
Loko a vutisiwa hi vutivi bya yena eka ku vumba, Amahle u hlamusela maendlelo yo endla timbita ta vumba tanihi mutivi, a kombisa leswi a swi endleke malembe mo hlaya. U hlamusela hi muxaka wa vumba leri lavekaka, maendlelo yo omisa, na vunene xikan’we na vubihi bya tinxaka ta vumba eka maendlelo yo omisa.
Hi ku vona ku tinyiketela ka yena na vutivi, xikolo sweswi xi lava van’wavutshila eka xifundzantsongo ku katsa na tindhawu ta mikombiso ya vutshila na vaaki lava nga kotaka ku pfuna Amahle ku kombisa vuswikoti bya yena na ku n’wi letela, ku tihlanganisa na xikolo leswaku Amahle a ta humela ehandle.

