SWITARATA LESWI VONINGAKA SWI TISA VUHLAYISEKI

Hi Themba Chauke

Masipala wa Giyani wu hetile ku nghenisa Gezi eka tipala ta tivoni ta le switaratini eka tindhawu ta nkoka edorobeni, leswi ku languteriweke leswaku swi ta antswisa vuhlayiseki bya vaaki hi xiyimo xa le henhla.

Ntirho lowu wu sunguriwile lembe leri hundzeke, exivindzini xa doroba ra Giyani leswi katsaka patu leri kongomaka exibedlele xa Nkhensani xikan’we na kusuka elokixini ra D2 na le ti E. Ntirho lowu wa ha ku gimetiwa endzhaku ka ku hoxiwa ka tivoni xikan’we na gezi.

Ku languteriwa leswaku ku hoxiwa ka tivoni swi ta tisa ku cinca ko vonakala evuton’wini bya malokixi, doroba na tin’wana tindhawu, ku katsa na malokixi ma le ti A, D2, ti E na le ti F hi mikarhi ya xinyami. Leswi swi ta tlhela swi pfuna swinene vavabyi na vaendzi lava ya ka exibedlele xa Nkhensani, lava a va tikeriwa ku kuma swifambo na vusiku. Hi mikarhi leyi va va ka va haganekile, vanhu va nga kota ku famba va hlayisekile va kongoma edorobeni ku ya kuma swo famba va kongoma emakaya.

Muvulavuleri wa masipala wa Giyani, Steve Mavunda u vule leswaku tivoni hinkwato leti hoxiweke eswitaratini ti tirha hi ku hetiseka, U vule leswaku tanihileswi tivoni ti tirhaka mitirho yo hlaya, xikongomelokulu xa tona i ku voninga hi nkarhi wa xinyami, leswi antswisaka vuhlayiseki bya vafambi va milenge.

“Vukona bya tivoni byi pfuna vanhu lava kongomaka emakaya kusuka emitirhweni,” ku vula Mavunda. Phurojeke leyi yi endliwile hi xilaveko xo sirhelela vaaki lava tikumaka va ri eka xiyimo xo tika. “Ha swi tiva leswaku ku na vanhu vo hlaya lava chayisaka endzhaku ka nkarhi emitirhweni na swona va fanele ku famba hi milenge loko va ya ekaya hikwalaho ko pfumaleka ka swifambo, kumbe ku hlayisa mali ku endla swin’wana hi yona,” wa hlamusela.

“Lava hi vona lava a va ri eka xiyimo xo biha swinene emavokweni ya swigevenga loko va kongoma emakaya. Hikokwalaho masipala wu tekile xiboho xo vekela tivoni ta le switaratini exivindzini xa doroba na le malokixini,” ku vula yena. Loko a amukela leswaku tivoni ti ri toxe a ti nge hunguti hi ku hetiseka vugevenga, u vule leswaku ti teka xiphemu xa nkoka ku byi hunguta.

 “Loko tivoni ti lumekile, vanhu va swi kota ku vona leswi nga le mahlweni ka vona na ku teka xiboho xo ya emahlweni kumbe ku tlhelela endzhaku. Leswi hi swona swi hungutaka tindlela to phangheriwa,” u ya emahlweni. Mavunda u gimetile hi ku vula leswaku maphorisa na wona ma ta vuyeriwa hi ku kota ku vona, tanihileswi maphorisa ma nga ta valanga etindhawini leti vonakalaka. U tlhele a kombisa leswaku masipala wu ta ya emahlweni na phurojeke ku kondza tindhawu hinkwato ti voninga hi ku hetiseka.