Vatirhi va Gautraini va Xungeta ku Kombisa Kuvilela

Hi Themba Chauke
Nhlangano wo yimela vatirhi wa National Union of Metal of South Africa (NUMSA),
wu nyikiwile xitifikheti xo kombisa ku vilela hi CCMA, endzhaku ka loko ku vile na
jikajikisano lowu nga tswalangiki mihandzu na vatorhi va khamphani ya Bombela
Operating Company (BOC) leyi fambisaka Gautrain. Jikajikisano wa miholo lowu a
wu ri kona hi siku ra 09 Khotavuxika a wu tswalanga mihandzu, naswona NUMSA yi
arile leswi muthori a ta na swona etafuleni eka CCMA kambe muthori na yena a nga
yi teki. Leswi hi swona swi nga endla leswaku va nyikiwa xitifikheti xo kombisa
kuvilela.
Ku vuriwa leswaku va BOC va lava ku tlakusa miholo hi 4.2%, kambe NUMSA yi vula
leswaku swirho swa vona swi lava leswi swi landzelaka.
1. Ku tlakisiwa ka miholo hi 7% eka vatirhi hinkwavo
2. Mpfuneto wa tindlu hi R1600, leyi sweswi ku nga R1300.
3. Mpfuneto wa swifambo wa R150, lowu sweswi ku nga R125.
4. Mpfuneto wo tirha na vusiku wa R50.00 hi awara, lowu sweswi ku nga R38 hi
awara.
5. Tibonasi ta KPI ta R15 000, leti sweswi ku nga R9600.
NUMSA yi vula leswaku Gautrain yi tirhisiwa hi kwalomu ka 7.9 ta timiliyoni ta
vakhandziyi hi lembe, naswona yi tshama yi ri enkarhini hi 95%. Tlhandlakambirhi, yi
vikiwile leswaku hi yona yo antswa hi vukorhokeri loko yi fananisiwa na swin’wana
switimela eka Tiko-nkulu ra Afrika hinkwaro, leswi ku vuriwaka leswaku swi koteka
hikokwalaho ka vatirhi lava.

NUMSA yi vula leswaku ya swi lava ku papalata xitereko, hikuva eka Gautrain, loko u
nga tirhi a wu holi. Va vula leswaku hambiswiritano, hikokwalaho ka ku sihalala ka
va BOC, va ta boheka ku kombisa kuvilela. Va tlherile va kombela vufambisi bya
Gautrain na mfumo wa xifundzhankulu xa Gauteng ku nghenelela na ku yisa
ntshikelelo eka BOC, leswaku va ta na ntlakuso wa miholo wo vonakala etafuleni.