Xigwevo xa Vutomi eka Vafi va Tshiriti

Hi Themba Chauke

Eka nandzu lowu wu yimiseke vaaki va Giyani hi milenge, Khoto ya le henhla ya Thohoyandou, yi rhumerile xigwevo xa vukarhi eka wanuna na wansati lava va gweviweke xigwevo xa vutomi hi nandzu wa vugevenga bya tihanyi.

Zanele Lucky Nhleko wa malembe ya 38 na Kenneth Moyana wa malembe ya 38, va ta tshama xigwevo xa vutomi ehokweni ya tisulavoya hi nandzu wo dlaya xinhwanyetana xa malembe ya 12; ku ringeta ku dlaya mudyuhari wa malembe ya 75-ku nga kokwana wa xinhwanyetana lexi xi dlaweke, na yin’wana milandzu

Khoto yi twile hi laha mhango ya ku xengiwa ka vun’we bya ndyangu yi humeleleke ha kona hi siku ra 05 Mudyaxihi 2023. Hi siku leri, Nhleko hi ku heleketiwa hi Moyana, va kongomile emugangeni wa le Makgakgapatse, ehandlenyana ka doroba ra Giyani, va ri na xikongomelo xo dlaya mhani-n’wingi, kambe xikongomelo xo endla mhaka leyi ya tihanyi xa ha dyiwile hi makondlo.

Vanhu lavambirhi, va fikile va faya fasitere ra yindlo ya mudyuhari ni vusiku. Loko va ri endzeni, va hlaserile mudyuhari hi ndlela ya tihanyi hi ku n’wi sunga hi ngoti, ku kondza mudyuhari a titivala. Hi ku tshembha leswaku va n’wi dlele, va yile emahlweni va endla musecho eka tikamara tin’wana.

Xinhwanyetana xi pfuxiwile hi huwa leyi a xi yi twa, kutani exinyamini, xi kotile ku swi vona leswaku munhu loyi a ngheneleke ndyangu i nsati wa tata wa xona ku nga ri manana wa xona wa ngati. Endzhaku ka sweswo, xinhwanyetana xi vonile kokwa wa xona a titivarile, kambe mukhosi wa xona wo lava mpfuno, hi wona wu endleke leswaku xi dlawa hi vanhu lava va tihanyi vo fa tshiriti.

Hi ku chava ku tiveka, vadlayi lava va tekile xinhwanyetana lexi va xi kokakoka va nghena na xona emovheni va baleka, Kambe matshalatshala ya vona yo baleka ya lemukiwile hi vamakhelwani lava pfuxiweke hi mukhosi wa xinhwanyetana, na masukele ya movha wa swigevenga leswi.

Kasi vamakhelwani va tsutsumerile endlwini ku ya lavisisa laha va kumeke mudyuhari a titivarile laha va nga vitana maphorisa na swilamulelamhango. Mudyuhari u tsutsumiseriwile exibedlele laha a nga kota ku pfuka kona.

Loko a ta va a pfukile endzhaku ka ku pona ri ahlamile, u kotile ku tiva vaehleketeleriwa, laha ku nga pfuriwa nandzu wo ringeta ku dlaya na ku tlhakisa eka xitichi xa maphorisa xa Giyani. Nandzu lowu wu nyikiwile Sejeni Amukelani Evans Mathebula, loyi a sunguleke pfhumba ro hlota vaehleketeleriwa xikan’we-kan’we. Kasi swigevenga leswi swi khomiwile endzhaku ka tiawara ta 72 mhango yi humelerile. Loko va ta khomiwa, a va ri evuchavelawhawha eKempton Park na le Thembisa eGauteng.

Hi nkarhi wo konanisa, swigevenga swi yisile valavisisi ku ya kuma ntsumbu wa xinhwanyetana wu sungiwile hi ngoti ensinyeni etlhelo ka gondzo ra R81. Leswi swi endlile leswaku nandzu lowu wu wela eka yin’wana ya milandzu ya ku dlawa ka vana hi ndlela ya tihanyi eka xifundzhankulu, leswi swi tiseke ku hlundzuka swinene.

Nandzu wo dlaya wu vuye wu engeteriwa ehenhla ka vaehleketeleriwa, naswona endzhaku ka tin’wheti to hlaya ta vulavisisi na ku tengiwa ka nandzu, Khoto ya le Henhla ya Thohoyandou, yi vonile Nhleko na Moyana nandzu ehenhla ka swihehlo hinkwaswo ehenhla ka vona laha va marhekiweke swigwevo swa vutomi ekhotsweni.

Ehenhla ka xigwevo xa vutomi xo dlaya, ku tlhandlekiwile malembe ya 10 yo ringeta ku dlaya na ntlhanu yo kunguhata ku dlaya, ku tlhakisa na ku tshova endlwini. Khoto yi lerisile leswaku swigwevo leswi swi famba hi nkarhi wun’we, leswi swi vulaka leswaku xigwevo lexi xi nga na xiave i xigwevo xa vutomi ekhotsweni.

Khomixinara wa maphorisa ya xifundzhankulu xa Limpopo Lieutenant Jenerali Thembi Hadebe u berile mandla sejeni Mathebula eka ntirho lowu a wu endleke a vula leswaku xigwevo xi rhumerile hungu ra vukarhi eka swigevenga na leswaku vululami byi fikeleriwile eka nandzu lowu.