BASIKOPO A SORIWA HI TIHOSI

Hi Themba Chauke

Ku pasisiwa ka tingoma eLimpopo swi na milomo, tanihileswi tihosi ti vulaka leswaku vanhu vo hlaya lava nyikiweke mpfumelelo wo yimisa tingoma leti a va tekeriwi enhlokweni hi tihosi kumbe miganga eka tindhawu leti tingoma leti ti faneleke ku yima kona.

Xiyimo lexi xi tisile ku tshwukiselana mahlo exikarhi ka mfumo wa xifundzakulu na swiyenge swa tihosi, laha tin’wana tihosi ti xungetaka leswaku mhaka leyi yi ta kavanyeta mafambiselo ya kahle ya tingoma eka nguva leyi yo yimisa tingoma ta vuxika.

Nhlangano wa Tihosi (ATL) wu hehla MEC wa CoGHSTA eLimpopo Basikopo Makamu, loyi ku vuriwaka leswaku u pasisile tingoma to hlaya eGiyani ehandle ko kuma mpfumelelo eka tihosi ta le Giyani lava fumaka tindhawu leti.

Eka nhlengeletano lowu a wu khomiwile eka Senthara ya Vuxokoxoko ya le Giyani, swirho swa nhlangano swi sola swinene ku pasisiwa ka ngoma emugangeni wa ka Khaxani ehansi ka vulawuri bya Hosi Dzumeri, na yin’wana ngoma eka Gawula ehansi ka vulawuri bya Hosi Khakhala, tanihileswi swi kombisiweke eka Gazette ya mfumo.

Ku ya hi ATL, tihosi hatimbirhi ti hlamarisiwile hi ku twa leswaku ku na tingoma ti nga pasisiwa etindhawini ta tona hambileswi ti nga rhumelangiki swikombelo kumbe swibumabumelo swo ba tingoma leti.

Filipi Baloyi hi ku yimela ATL, u vule leswaku nhlangano wu tshembha leswaku tihosi ti fanele ku teka xiave xa nkoka eka ku pasisa na ku tlhoma tihlo eka tingoma emigangeni ya tona, a vula leswaku loko ti siyiwa ehandle swi tekela ehansi mafambiselo ya swiyenge swa xintu leswi nga tisaka ku hlanganana eka vaaki. “Tanihi ATL, hi seketela swirho swa hina hi tlhela hi sola maendlelo yo pasisa tingoma leti. Hikwalaho hi lava leswaku mfumo wu tlherisela endzhaku xiboho xa wona xo va nyika mpfumelelo wo tirha,” ku vula yena.

Nhlangano wu lemukisile leswaku ku tsandzeka ku tihlanganisa na tihosi hi ndlela leyi faneleke eka mhaka leyi ya tingoma swi ta endla leswaku ku va na mikwetlembetano na ku tsanisa ntirhisano exikarhi ka mfumo na swiyenge swa tihosi eka xifundzakulu.

Kasi ndzawulo yi vula leswaku a hi vutihlamuleri bya yona eka mhaka leyi. “ATL ya swi tiva leswaku timhaka ta ngoma a ti le hansi ka vutihlamuleri bya MEC, kambe yi wela ehansi ka komiti ya vufambisi bya tingoma eka xifundzakulu (PICC), xiyenge lexi tiyimeleke lexi MEC a nga riki ni vutihlamuleri ehenhla ka xona,” ku hlamusela muvulavuleri wa ndzawulo Tsakani Baloyi.

“Ku va ATL yi ya emahlweni yi hehla MEC swi tisa swivilelo swa leswaku maendlelo ma vona ku nga ha va swihehlo leswi nga ri ki na ntikelo,” u ya emahlweni, laha a nga kombisa leswaku ATL yi swi tiva kahle leswaku MEC a nga na vulawuri eka komiti leyi.

ATL yi tlhela yi sola MEC hi ku tsan’wa xileriso xa khoto hi ku seketela nhluvuko lowu endliwaka eGiyani ku nga lokixi lerintshwa leri vitaniwaka ti-H, leyi ku nga ndhawu leyi lweriwaka hi Hosi Ngove na Hosi Maswanganyi laha va ka Maswanganyi va alanaka na migingiriko nhluvuko lowu va vula leswaku i ndhawu ya vona hi ku teka mhaka leyi va yi yisa ekhoto ku kuma xileriso xo yimisa migingiriko leyi endliwaka endhawini liya.

Va ATL va vula leswaku nhluvuko lowu wu ya emahlweni hi ku seketeriwa hi MEC Makamu kambe hofisi ya MEC yi bakenyele etlhelo swihehlo leswi va vula leswaku ATL yi tikomba yi ri na mhaka yo lava ku hlasela Makamu hi swihehlo swo kala ntiyiso.