Vamakwenu va nghena eka mphikizano
Pilot Manganyi
Vamakwenu vambirhi ku suka emugangeni waka Xikundu ehansi ka masipala wa Collins Chabane va kombisa kuva timbhoni leswaku mitlangu kungava xitirhisiwa xa matimba hi tlhelo raku ndlandlamuxa miganga, rihanyo lerinene naku hlangana na vanhu. Leswi swita endzhaku ka loko vaha tilunghisela kuva xiphemu xa mphikizano wa 2026 Comrades Marathon.
Vana lava va tiveka hi mavito ya Lavani “Xigurhu-Ntsongo” Maluleke na Leah “N’wa Xigurhu Maluleke, va tiveka swinene emugangeni wa vona hiku tinyiketela ka vona eka mitlangu tanihileswi va hlohlotelaka rihanyo lerinene.
Hi tlhelo ra Xigurhu-Ntsongo, rendzo leri ri sungurile hi lembe ra ntungu wa COVID-19 hi nhweti ya Mudyaxihi 2020. Hi lembe leri a tika kwalomu ka 90 khilogiramu, u sungurile ku tinyiketela eka ku tsutsuma hi ndlela yaku lava ku ndlandlamuxa rihanyo ra yena hambileswi vanhu a va yimiseiwile ku famba famba. Gondzo leri ringa sungula hiku lava ku ringaneta rihanyo ra yena ri hundzukile ku tinyiketela ka vutomi bya yena hinkwabyo eka swona.
“Ku tsutsuma swi ndzi pfulerile minyangwa leyi a ndzi nga yi langutelanga. Swi ndzi hlanganisile ni vanhu vanhu hambana hambana naswona swi endlile leswaku ndzi endzela ni tindhawu leti a ndzi navela ku endzela siku rin’wana”.
Ku hiseka ka yena eka mitlangu swin’wi hlohloterile ku sungula marhavi ya mitlangu na mitlawa ya miganga, ku katsa na Jogging is Healthy Community Group, MEAX Athletics Club, NDoH Athletics Club, na Gaza Athletics Club.
Hiti 16, Khotavuxika 2021, xikan’we na tatana Gevetla, u hlengeletile vanhu leswaku va hungasa hiku tsutsuma leyi vitaniwaka Fun Run exitediyamu xa Saselamani hi tlhelo ra ntlanga no wa Jogging is Healthy Community Group, laha a nga hlanganisa vanhu ku suka eka timheho ta mune ta misava.
Laha a hlohloteriwa hi ntlhotlho waku nyikela, Xigurhu-Ntsongo u hetelerile a sungurile pfhumbha Ra Xigurhu-Ntsongo Foundation. Pfhumbha leri a ku ngari raku endlela leswaku a vuyeriwa, kambe ku ndlandlamuxa xivumbeko xa migingiriko ya vanhu, ku ndlandlamuxa dyondzo, naku pfuna mindyangu leyi sweleke. Ku sukela pfhumbha leri ri sungurile, pfhumbha leri ri nyikerile swakudya swa Paseka na yunifomo ya xikolo eka vamba lava sweleke, ku katsa na ndyangu waka Chauke, lowu wunga hlawuriwa h tlhelo ra Department of Social Develoment.
Pfhumbha leri riya emahlweni ri byala mihandzu leyinene emigangeni yale kusuhi. Tanihi xiphemu xaku tlangela Mandela Day, yita khoma xiyenge xa vumbirhi xa Xigurhu-Ntsongo Fun Run na Xugurhu-Ntsongo Under-13 Soccer Tournament hi siku ra 18, Mawuwani 2026 eMapai Car Wash emugangeni waka Xikundu. Vahlanganisi va pfhumbha leri va kombela vaaki na vakhomaxiave leswaku va seketela pfhumbha leri hiku nyikela hi swa nkoka swo tanihi tintanghu ta xikolo na swin’wana swa nkoka leswingata nyikeriwa hi nkarhi wa nkhuvo.
Hi tlhelo rin’wana, Leah “N’wa Xigurhu Maluleke na yena uti sungulerile ndlela ya yena yakuva xikombiso xa xikombiso hiko kwalaho kaku tiyimisela ka yena eka mitlangu naku nyikela eka vaaki lava sweleke. Hambiswiritano, rendzo ra yena raku tsutsuma ri sungurile endzhaku ka loko a nghenile exiphoriseni, laha kuti olola kunga xilaveko xa siku na siku. Lexi xinga sungula tanihi xilaveko, xi hundzukile xiva lexi ati nyiketeleke eka xona. U tlherile a nyikela tintanghu to hundza 21 hiku tlangela siku rakwe raku velekiwa hi nhweti ya Ndzati.
Nhlohlotelo lowu wu huma eka xikombiso xa buti wa yena. Hi lembe ra 2025, Xigurhu-Ntsongo u tlangerile siku rakwe raku velekiwa hi Fun Run na Under-13 Soccer Tournament hiku nyikela miganga leyin’wi seketeleke eka gondzo ra yena ra mitlangu. Vamakwenu lava vati nyiketerile ku pfuna van’wana tanihileswi va dyondzisiweke hi vatswari va vona.
Eka nkarhi wa sweswi, vamakwenu lava va le kuti lunghiseleni kaku nghenelela mphikizano wa misava wa Comrades Marathon lowu wunga ta teka vundhawu eDurban ku sukela hi siku ra 14, Khotavuxika 2026. Tanihiloko vaha lunghisela, vana vaka Maluleke a va langutelanga ku vuyeriwa ka vona ntsena. Va nghenelerile mphikizano lowu ku ndlandlamuxa rihanyo lerinene, ku hlohlotela nhlangano eka vanhu, naku kombisa nkoka wa mitlangu eka mahanyelo ya vanhu ematiko-xikaya.

