MATSALANI WA ANC A RHANGISA XIKWEMBU
Hi Themba Chauke
Matsalani wa vandla ra ANC eka Xifundza xa Norman Mashabane Sonia Ngobeni-Maswanganyi, u komberile varhangeri va mundzuku eka tipolitiki ku lava vurhangeri hi ku tirhisa Xikwembu na ku tirhela vaaki hi ku tshembheka, tanihileswi Afrika-Dzonga ri tilulamiselaka nhlawulo wa mifumo ya miganga lowu taka.
Ngobeni-Maswanganyi a vulavula hi siku ro tlangela 33 wa malembe wa kereke lowu tumbuluxiweke hi 1993 wo tlakusa vuKriste eka ntirho lowu khomiwaka n’hweti na n’hweti wa vaKriste ku suka etikerekeni to hambana-hambana. Ntirho lowu a wu khomeriwile eholweni ya vaaki ya ka Thomo hi mugqivela.
Loko a vulavula na vakhongeri, u khensile swirho swa kereke, ngopfungopfu vavasati hi nseketelo wa vona na swikhongelo, laha a nga vula leswaku swikhongelo swa vona swi tiyisile vatirhela mfumo lava tirhaka eka timasipala. “Hi kona namuntlha ku tlangela vukhongeri lebyi, laha varhangi va kona ku nga va mana wa hina. Ndzi tshembha leswaku timeyara ta hina ta swi kota ku yima ti rhangela timasipala ta hina hikwalaho ka swikhongelo na nseketelo wa n’wina,” ku vula yena.
Loko a tshaha ku suka eka buku ya Pisalema 92, Ngobeni-Maswanganyi u hlohleterile lava va nga na ku tsakela eka swa tipolitiki ku veka ku tshembha ka vona eka Xikwembu ku nga ri ku tshembhela eka matimba ya munhu ku fikelela swiyimo swa vurhangeri.
“Loko hi ri ku tlangeleni eka siku ra namuntlha, hi endla tano hi nkarhi lowu mfumo na mihlangano yi nga le ku tilulamiseleni kuya eka mihlawulo. Hi na vayimela ku langwa lava nga na ku navela leswaku va rhangela endzhaku ka mihlawulo,” wa hlamusela.
U yile emahlweni a vula leswaku xikhongelo xa yena xa siku na siku i ku va Xikwembu xi tlakusa varhangeri lava ga ta rhangisa ku navela ka vaaki emahlweni na ku tirha hi ku tshembheka na ku hetiseka. “Rito ra Xikwembu ri vula leswaku ku tlakusiwa a ku humi en’walungu, kumbe evuxeni, kumbe edzongeni, kambe swi suka eka tata wa hina la tumbuluxeke tilo ni misava,” ku vula yena, laha a kombiseke leswaku swiyimo swa vurhangeri swi vekiwa hi Xikwembu.
Matsalani wa xifundza u tlhele a lemukisa vanhu lava lavaka swiyimo hi ku tirhisa tindlela to homboloka, laha a vuleke leswaku vurhangeri bya ntiyiso byi fanele ku simeka timitsu eka swihlawulekisi swa vuKriste. Loko a kombisa hi matimu ya timitsu ta ANC, u vule leswaku nhlangano wu tumbuluxiwile endzeni ka kereke na swona varhangeri va nhlangano vo sungula a ku ri vafundhisi matimu lama a vulaka leswaku hi wona makomba ndlela ya swihlawulekisi swa vandla.
U khensile kereke kuya emahlweni yi khongelela tiko a tlhela a kombela swikhongelo swa nhlawulo wo rhula hi siku ra 04 Hukuri 2026. “Ehenhla ka leswi hinkwaswo, ndzi khongela leswaku Xikwembu xi pfuna African National Congress ku hlula nakambe.”
Ngobeni-Maswanganyi u amukerile leswaku swihoxo mikarhi yin’wana swi endliwa hi vanhu lava nga le ka swiyimo swa le henhla kambe swihoxo leswi a swi fanelanga ku thyakisa vandla hinkwaro.
U vule leswaku lava tirhaka hi ku ka va nga tshembheki va endla tano hikuva va pfumala swihlawulekisi swa vuKriste na ku tsandzeka ku twisisa dyondzo ya Xikwembu, na swona leswi va swi endlaka a va swi endli hi ku yimela vandla. “Loko un’wana a nga kurisiwanga na swihlawulekisi swa ntiyiso, va nga rhumeriwa kuya endla swin’wana kambe va hetelela hi ku endla swo hambana ekule swinene.”
Loko a gimeta, u vule leswaku ANC ya ha tiyimiserile ku sirhelela ntshunxeko lowu fikeleriweke hi xidimokirasi, laha a kombiseke hi nhluvuko wa ku cheriwa ka xikontiri emagondzweni, ku fikeleleka ka mphakelo wa mati na dyondzo ya mahala eka vana swi nga ri na mhaka hi xiyimo xa le makaya, leswi a vuleke leswaku leswi swi kombisa leswaku ehandle ka swisolo, ANC yi ya emahlweni yi tirhela vanhu.