ATL YI VILELA HI TINGOMA

Hi Themba Chauke

Nhlangano wa Tihosi (ATL) wu machile wu kongoma etihofisini ta Ndzawulo ya Mfumo wa Ntirhisano, Vutshamo bya Vaaki na Timhaka ta Tihosi (CocGHSTA) na le hofisini ya Holobyenkulu wa xifundzakulu ePolokwane hi Ravumbirhi ku yisa papila ra swivilelo mayelana na ku pasisiwa ka tingoma etindhawini ta vona ehandle ka ku twanana na vona.

ATL yi vilerisiwa hi matikhomelo ya PICC, leyi nyikiweke vutihlamuleri byo pasisa tingoma exifundzenikulu. Ku ya hi ATL, komiti yi tsandzekile ku landzelela tindlela leti faneleke loko yi pasisa tingoma, leswi endleke leswaku yi pfumelela tingoma etindhawini leti nga fanelangiki.

“Swi na malembe yo hlaya ATL yi humesa swivilelo mayelana na swiboho leswi khumbhaka miganga ya tihosi. Ehandle ka mapapila yo hlaya, ku kaneta, ku ntlhontlha na ku burisana na swiyenge swa mfumo, swivilelo swa hina a swi landzelerisiwi,” ku vula papila ra swivilelo.

Leswi swi koxiwaka hi tihosi swi katsa ku pasisiwa ka tingoma etindhawini leti ku nga na mikwetlembetano. “ATL yi sola swinene ku pasisiwa ka tingoma etindhawini leti ku nga na mikwetlembetano ya vuhosi, laha tihosi leti khumbhekaka ku nga hlanganiwangiki na tona hi ndlela leyi faneleke ku nga si nyikiwa tiphomende to yimisa tingoma,” xitatimende xi ya emahlweni.

Swivilelo swi fambelana na tingoma leti ku vuriwaka leswaku ti pasisiwile hi Hosi Maenetlja, Hosi Ngove, na Hosi Thomo eka tindhawu leti ku nga na mikwetlembetano kumbe eka misava leyi ku nga na tihosi leti nga xiximiwangiki ximfumo hi mfumo.  Miganga leyi yi katsa Muxiyani, Khaxani, na le ka Gawula. Miganga yimbirhi yo sungula yi wela ehansi ka vufambisi bya Hosi Dzumeri loko Gawula yi wela ehansi ka vufambisi bya Hosi Khakhala.

“ATL yi vula leswaku ku pasisiwa ka tingoma leti swi tekela ehansi swiyenge swa vufambisi bya xintu, vun’winyi bya ndhawu, maendlelo lama nga voyameriki etlhelo rin’we, xikan’we na ku tekeriwa enhlokweni ka swiyenge swa tihosi hi vumbiwa ra tiko,” ku vula nhlangano. Wu tlhela wu ya emahlweni wu vula leswaku maendlelo yo pasisa tingoma a ma fanele ma nga ya nga emahlweni ehandle ko tihlanganisa na swiyenge leswi faneleke ku katsa na ku tiyisisa vun’winyi bya tindhawu.

Loko swi ta eka muganga wa ka Gawula, ATL yi vula leswaku muganga lowu wu wela ehansi ka vulawuri bya Hosi Khakhala na swona ngoma leyi pasisiweke endhawini liya swi endliwile ku nga tekeriwi enhlokweni mikwetlembetano leyi nga kona exikarhi ka Hosi Thomo na Hosi Khakhala.

“ATL yi teka mhaka leyi tanihi ku tekela ehansi maendlelo lama nga voyameriki etlhelo rin’we, na vufambisi bya vululami, tanihileswi swiyenge leswi khumbhekaka swi tsoniweke nkateko wo twala ku tekela enhlokweni swivilelo swa vona ku nga si tekiwa swiboho swo hetelela,” ku hlaya papila ra swivilelo.

Sweswi ATL yi koxa leswaku ku endliwa vulavisis hi xiyenge lexi tiyimeleke eka tindhawu tinharhu ta nkoka leswi katsaka: Ku pasisiwa ka tingoma etindhawini leti ku nga na mikwetlembetano; matikhomelo ya PICC ehansi ka Hosi Ngove; xikan’we na mafambiselo ya swivilelo swo alana no ntlhontlha swiboho. Nhlangano wu tlhela wu lava ku lavisisiwa vatirhi na swiyenge leswi khumbhekaka eka ku pasisa tingoma.

Va tlhela va koxa leswaku ku kambisisiwa tiphomende leti nyikiweke etindhawini leti ku nga na mikwetlembetano, leti katsaka miganga ya ka Muxiyani, Khaxani na Gawula, loko ka ha yimeriwile ku tihlanganisa na swiyenge leswi faneleke na ku tiyisisa. ATL yi lava na leswaku ku kambisisiwa vurhangeri bya Yindlu ya Vuhosi na Khoi-San ya Limpopo leyi ku nga xiyenge lexi yimelaka tihosi.

ATL yi koxile leswaku swikoxo swa vona swi anguriwa ku nga si hela masiku ya nkombo ya ntirho endzhaku ko amukela papila ra vona ra swivilelo, laha va kombiseke na leswi mfumo wu faneleke ku swi lulamisa eka swikoxo swa vona.

Ends