VATIRHI VA RINTIHO VA HLONGORIWILE

Hi Themba Chauke

Masipala wa Giyani wu tiyisisile hi ta ku hlongoriwa ka vatirhi vambirhi va ka masipala lava a va tirha eka ndzawulo ya swa timali endzhaku ka vulavisisi bya timhaka ta vukungundzwani.

Hambileswi masipala wu nga khoma vuxokoxoko mayelana na swivangelo swa ku hlongoriwa ka vatirhi lava, ku tshembhiwa leswaku mhaka leyi yi hlanganisiwa na mhangu leyi katsaka khale ka mufambisinkulu wa swa timali ta masipala (CFO) loyi a tshikeke ntirho lembe leri hundzeke hi nkarhi lowu huvo ya masipala a yi nga si khoma ntshamo wo lava ku n’wi hlongola.

Nandzu wa khale ka CFO a wu fambelana na mhaka ya ku xavisiwa ka tinhundzu ta masipala exikarhi ka Sunguti na Nyenyenyani 2025. Ku vuriwa leswaku masipala wu kumile mali leyi endliweke eka ntirho wo xavisa tinhundzu ta masipala endzhaku ka tin’hweti ta tsevu ntirho wu gimetiwile, leswi tiseke swivutiso swo hlaya leswaku mali yi nga va yi nghene kwihi hi nkarhi walowo na leswaku hikwalaho ka yini mali yi nga hoxiwanga eka tiakhawunti ta masipala xikan’wekan’we endzhaku ka ntirho wo xavisa tinhundzu ta masipala.

Ehandle ko tivonakarisa emahlweni ka huvo ya masipala ku hlamula swivutiso leswi fambelanaka na mhaka leyi, ku vuriwa leswaku khale ka CFO u rhumerile papila ro tshika ntirho ku sale siku leswaku a ya langutana na huvo ya masipala. Ku tshika ka yena ntirho swi herisile migingiriko ya ntshamo wo tshinya lowu a langutanile na wona.

Hambiswiritano, vulavisisi bya ntirho wo xavisa tinhundzu ta masipala wu ve wu ya emahlweni hambileswi a sukile. Kuya hi vuxokoxoko lebyi kumekeke, masipala wu tlhele wu kuma swin’wana leswi nga fambangiki kahle leswi fambelanaka na ku xavisiwa ka TLB ya masipala leyi a yi nga ri eka nxaxameto wo xavisa tinhundzu ta masipala hi nkarhi wa ntirho lowu. Matsalwa lama kamberiweke hi masipala ku vuriwa leswaku ma kombisa ku khumbheka ka vatirhi lavambirhi lava hlongoriweke eka ku xavisiwa ka TLB swi nga ri enawini.

Eka xitatimende xa mahungu, muvulavuleri wa masipala Steve Mavunda u tiyisisa ku hlongoriwa ka vatirhi lava, laha a vuleke leswaku xiboho xi ta endzhaku ka vulavisisi byo enta eka swihehlo swa matikhomelo yo biha. “Masipala wa Giyani wu tiyisisa leswaku wu hlongorile vatirhi vambirhi endzhaku ka vulavisisi bya matikhomelo yo biha,” ku vula Mavunda.

U yile emahlweni a vula leswaku mapapila yo va hlongola ya nyikiwile vatirhi lavambirhi hi Musumbhunuko wa ti 15 Khotavuxika 2025. Mavunda u vule leswaku masipala a wu nge paluxi mavito ya vatirhi lava hlongoriweke enkarhini wa sweswi hikuva va na mfanelo yo ntlhontlha mbuyelo wa ntshamo wo tshinya.

U vule leswaku ku paluxa mavito ya vona ku nga si hela migingiriko yo ntlhontlha xiboho xo va hlongola swi ta va na switandzhaku leswi nga languteriwangiki loko vo ntlhontlha va humelela. U vule leswaku masipala a wu lavi ku kandziyela tifanelo ta vatirhi hi ku humesa vuxokoxoko bya vona eka vaaki ku nga si gimetiwa migingiriko hinkwayo endzeni ka masipala mayelana na mhaka leyi.

Hambiswiritano, u tshikelerile a vula leswaku masipala wu alana na maendlelo man’wana na man’wana ya matikhomelo yo biha na vukungundzwani, laha a nga ya emahlweni ya vula leswaku magoza yo tshinya ya ta ya emahlweni ya tekeriwa vatirhi lava voniwaka nandzu wo kandziyela tipholisi ta masipala kumbe ku tinghenelerisa eka mitirho yo biha.

Mavunda u tlhele a vula leswaku ku hlongoriwa ka vatirhi lavambirhi i xiphemu xa matshalatshala ya masipala ku tiyisisa vutihlamuleri, ku sirhelela switirhisiwa swa vaaki na ku tiyisisa leswaku vatirhi va ka masipala lava nyikiweke vutihlamuleri byo fambisa timali ta masipala va va na vutihlamuleri bya xiyimo xa le henhla eka mitirho ya vona.