NHLUVUKO WA MATIMBA EGIYANI

Hi Themba Chauke

Xivumbeko xa doroba ra Giyani xi languteriwa ku teka xiyimo xin’wana xo cinca swinene hikokwalaho ka makungu ya nhluvukiso wa mamiliyoni yo hlaya ya tirhandi, ya vuvekisi lebyi kunguhatiweke hi Khamphani ya Masingita, leyi tivekaka tanihi Masingita Group of Companies. Leswi swi tikomba se swi ri ku tswaleni ka mihandzu endzhaku ka migingiriko ya nhluvukiso leyi rhangeriwaka hi n’wamabindzu Mike Nkuna, musunguri wa Masingita Group of Companies, loyi a tlangaka xiave lexikulu eka nhluvuko wa le Giyani hi vuvekisi bya xiyimo xa le henhla ku katsa na Molo wa Masingita.

Eka mhaka leyi nga va kona sweswi, ku vile na nhlengeletano lowu a wu khomeriwile eka masipala wa Giyani hi Ravuntlhanu laha a ku ri na xipano xa vufambisi bya Masingita Group of Companies kuya burisana hi timhaka ta makungu ya nhluvukiso eGiyani Nhlengeletano lowu a wu hlanganisile swiyenge swa nkoka leswi katsaka mabindzu na mfumo, lava katsaka Masingita Group of Companies, Xiyenge xa Nhluvukiso wa Tifeme (IDC), masipala wa Giyani, na masipala wa xifundzantsongo xa Mopani.

Kuya hi muvulavuleri wa masipala wa Giyani Steve Mavunda, u vule leswaku nhlengeletano lowu a wu langutisisa eka xiphemu xo sungula xa nhluvukiso lexi languteriweke swinene eKremetart, loko ku tlhela ku langutisiwa na xiyenge xa vumbirhi lexi ku vuriwaka leswaku xi ta engeteriwa etlhelo ka molo wa Masingita ku kongoma elokixini ra D1. Mavunda u vule leswaku nhluvukiso lowu kunguhatiweke wu ta tisa vukorhokeri byo hlaya na vumaki byo hlaya leswi nga riki kona eGiyani, leswi nga ta hungutela vatshami va le Giyani mpfhuka wa kuya emadorobeni lamakulu kuya kuma vukorhokeri byo hlawuleka.

“Xiphemu xo sungula xa le Kremetart xi ta katsa Hotela ya Vurimi, Chela mafura ya Engine, ndhawu yo xavisa timovha ta mavito to fana na Volkswagen (VW), Toyota, Ford na tin’wana timovha to huma eChina,” ku vula yena.

“Xiphemu xa vumbirhi xi languteriwa ku langutisa swinene eka ku ndlandlamuxiwa ka ndhawu ya le tlhelo ka Molo wa Masingita, leswi swi nga ta katsa xibedlele xo tiyimela, ndhawu yo tshama vatirhi va vutshunguri, chela mafura ya Sasol, xikan’we na vhengele ra swakudya ra Food Lover’s Market,” wa engetela.

Ndhawu ya timovha leyi kunguhatiweke yi nga pfuna swinene eka vachayeri va timovha. Giyani a yi fikeleri tindhawu to hlawuleka to xavisa timovha, laha ku lunghisiwaka kona timovha ta tinxaka to hambhana-hambana.

Vachayeri va timovha, ngopfu-ngopfu vinyi va timovha ta mavito yo hlawuleka, va boheka kuya etindhawini ta Tzaneen, Polokwane, Makhado, kumbe eJoni kuya kuma vukorhokeri byo lungisa timovha. Ndhawu leyi kunguhatiweke yo xavisa timovha yi ta pfuna vaaki va le Giyani ku fikelela tindhawu leti, na vukorhokeri byo lunghisa timovha eGiyani.

Ehandle ko antswisa ku fikelela vukorhokeri, nhluvukiso lowu wu languteriwa ku nghenisa vuvekisi xikan’we na ku hoxa xandla eka ku tumbuluxa mitirho eGiyani. Xibedlele lexi ku vulavuriwaka hi xona xi languteriwa ku antswisa timhaka ta vutshunguri eGiyani hi ku nyika engetelo wa vukorhokeri bya vutshunguri na ku tumbuluxa mitirho ya vanhu va xiyenge xa rihanyo na vaseketeri va vona.

Vafambisi va timasipala ta Giyani na Mopani a va ri kona eka nhlengeletano laha va nga kombisa hi timhaka ta xithekiniki na vufambisi lebyi va vulaka leswaku va ta pfuna hi swona ku seketela nhluvukiso lowu.

Hambileswi ku nga paluxiwangiki vuxokoxoko byo hetiseka mayelana na ntsengo wa vuvekisi, nkarhi wo aka tindhawu leti, xikan’we na swivandla swa mitirho leswi swi nga ta tumbuluxiwa, nhluvukiso lowu wu tikomba wu ta tisa vuvekisi bya le henhla eGiyani.