VAAKI VA HLOHLETERIWA KU XAVA EKA VAN’WAMAPURASI

Hi Themba Chauke

Meyara wa masipala wa Giyani u kombela vaaki na mabindzu ya vaaki ku seketela van’wamapurasi na mabindzu lamatsongo ya vaaki hi ku xava swilo leswi humelerisiwaka hi varimi ku nga ri ku ya xava ekule eka timasipala tin’wana loko swihumelerisiwa swi ri kona eGiyani.

Zitha u nyikile hungu leri hi nkarhi lowu a ku ri na makete wa nkarhinyana lowu a wu ri kona erivaleni ro paka timovha ra masipala wa Giyani hi Ravuntlhanu, laha a ku hlanganile varimi ku kombisa na ku navetisa swihumelerisiwa swa vona swa vurimi eka vaaki.

Meyara u fambile hi timakete, a burisana na varimi xikan’we na ku vona swihumelerisiwa swo hambana-hambana. U hlohleterile vaaki ku tirhisa nkarhi lowu ku seketela varimi, laha a nga vula leswaku leswi swi ta tiyisa ikhonomi ya vaaki. “Hi swihumelerisiwa swa muxaka lowu, leswi humelerisiwaka kwala kaya, a hi fanelanga ku famba hi ya ekule eka timasipala tin’wana kuya xava swilo leswi kumekaka kwala kaya,” ku vula Zitha. U tlhele a kombela vaxavisi va le switaratini, ngopfungopfu lava xavisaka mihandzu, ku tekela enhlokweni ku xava eka varimi va le Giyani.

“N’wina a mi xava mihandzu ekule, varimi va n’wina va kona laha namuntlha. Va tiveni na tindhawu ta mapurasi ya vona leswaku enkarhini lowu taka loko mi lava xitoko mi va fonela ku twa leswi va nga na swona ku nga ri ku tirhisa mali leyi mi yi tirheleke ku vava ku ya xava ekule na le Giyani.” Ku vula yena.

Zitha u vule leswaku makete lowu wa nkarhinyana wu nyika nkateko eka varimi va le kaya ku xavisa swihumelerisiwa swa vona xikan’we na ku titivisa eka tikhasimende ta mundzuku. U hlohleterile vatshami ku endla vuxaka na varimi va le kaya leswaku va ta ya emahlweni va xava eka vona endzhaku ka makete.

Ehandle ka swihumelerisiwa swa vurimi, ntirho lowu a wu katsa na swin’wana swihumelerisiwa kusuka eka van’wamabindzu va le kaya, leswi katsaka swiambalo leswi endliwaka hi vona vinyi na swin’wana. Hikokwalaho ka vuswikoti bya muxaka lowu eka masipala wa hina, hi nga swi kota ku tumbuluxa mitirho yo hlaya ya vaaki hi hunguta vukalo bya mitirho,” ku vula yena.

 “Makete lowu wa nkarhinyana wu tirha tanihi ndlela ya varimi na van’wamabindzu lavatsongo ku navetisa swihumelerisiwa swa vona, va koka rinoko eka tikhasimende tintshwa xikan’we na ku tumbuluxa mikateko ya mabindzu eka masipala,” wa engetela. Meyara u vule leswaku vaaki va fanele ku tekela enhlokweni na ku seketela swihumelerisiwa leswi humelerisiwaka emigangeni ya ka vona ku nga ri kuya lava kun’wana ku kuma switirhisiwa leswi nga kona ekaya.