VUTLHOKOVETSERI BYI TLANGERIWA

Hi Mapula Glashy Makoto

Vahluri va khume-n’we (11) eka mphikizano wa vutlhokovetseri/vuphati hi ku seketeriwa hi AVBOB eka lembe ra 2025 va xiximiwile eka ntirho wa swakudya swa namadyambu lowu vitaniwaka AVBOB Poetry Gala lowu a wu khomeriwile ePretoria Country Club hi Ravumune, 01 Nhlangula 2026. Ntirho lowu wu tlangela tindzimi ta 11 ta ximfumo leti tsariweke ta laha Afrika-Dzonga na ku kombisa ntirho wa nkoka wa vutlhokovetseri eka ku hlayisa mindzhavuko yo hambana-hambana ya tiko, matimu na tindzimi.

Muofisirinkulu wa ntlawa wa AVBOB loyi a ha ku thoriwaka, Eugene Strauss, u nyikile mbulavulo wa nkoka. U vule leswaku phurojeke ya vutlhokovetseri ya AVBOB yi nyika vanhu nkarhi wo avelana mitokoto ya vona na ku va xiphemu xa mbulavurisano lowukulu.

“Swi tumbuluxa mikarhi ya leswaku mitokoto yi averiwa, leswaku tindzimi ti hlayisiwa no tlangeriwa na leswaku vanhu vo huma eka mindzhavuko yo hambana-hambana va hlangana na mavonelo lama nga ha hambanaka swinene na ya vona,” ku vula Strauss.

Vaendzi va nyanyuriwile hi Maremo Violin, vito ra xiteji ra mutlangi wa vayolini Maremo Seabela, na Jude Harpstar. Ntlawa lowu dumeke wa vhayolini ni haripa a wu tlanga hi nkarhi wa xidyambu. Gala leyi a yi fambisiwa hi muteki na muhaxi wa mahungu loyi a nga bukuta masagwati Heidi Giokos.

Loko a anakanyisisa hi mikhuvo ya sweswinyana ya Siku ra Ndzhavuko, Giokos u bumabumerile ndzhavuko wo fuwa wa vutlhokovetseri bya Afrika-Dzonga na ku hlohlotela vatlhokovetseri ku “lavisisa swinene no nghenelela eka mbulavurisano”.

U vule leswaku vutlhokovetseri byi pfuna vanhu ku twisisa misava, ku anakanyisisa hi nkarhi lowu hundzeke na ku ehleketa hi vumundzuku. “Vutlhokovetseri byi hi nyika switirhisiwa swo lavisisa na ku tikongomisa nakambe emisaveni, ku ehleketa nakambe laha hi humaka kona na laha hi yaka kona,” ku vula Giokos. Muhluri un’wana na un’wana wa xiyenge xa ​​ririmi u amukele R10 000, vhawuchara ya tibuku ya R2 500 na xidlodlo.

Sagwati ra JdL ra Vutlhokovetseri na rona ri nyikiwile hi nkarhi wa gala. Sagwati leri ri tivisiwile eka xiendlakalo xa lembe leri nga hundza ku tsundzuka mufi Muhlerinkulu wa AVBOB, Johann de Lange. Lembe leri, sagwati leri ri xixime nhlengeleto wa vutlhokovetseri byimbirhi: Asindeton hi Joan Hambidge hi Xibunu na Ximonokotshwai hi Sekhobo Moshe hi Xisuthu.

Giokos u hlamusele de Lange tanihi muvoni loyi ku tinyiketela ka yena kuyaka emahlweni ku hlohlotela vatsari na vatlhokovetseri. U vule leswaku swa fanela leswaku sagwati leri ri nyikiwa Hambidge, loyi a a tekiwa tanihi un’wana wa vanghana lavakulu va de Lange. Hambidge i mutsari loyi a nga bukuta masagwati yo tala loyi a hoxeke xandla swinene eka matsalwa ya Xibunu. U kandziyisile nhlengeleto wa vutlhokovetseri byo tlula 30 eka malembe ya yena ya 40.

Moshe i mutlhokovetseri, mutsari wa tinovhele na mitlangu. U tlhele a tirha tanihi muphati wa Holobyenkulu eFree State na mudzaberi wa ntlangu wa bolo ya milenge ya rixaka. Vaavanyisi va hlamusele Monokotshwai tanihi nhlengeleto lowu taleke hi vutumbuluxi, vusunguri na vutshila bya matsalwa.

Nhlengeleto wa lembe na lembe, I Wish I’d Said… Vol. 9, wu sunguriwile eka gala. Muendzi un’wana ni un’wana u kume khopi ya buku leyi. Nxaxamelo lowu wu na switlhokovetselo swa ntsevu swa le henhla eka xiyenge xin’wana na xin’wana xa ririmi. Xitlhokovetselo xin’wana na xin’wana xi fambisana na vuhundzuluxeri bya Xinghezi. Yi tlhela yi katsa nhlawulo wa switlhokovetselo leswi rhumeriweke.

Buku leyi yi hlengeletiwile hi muhleri ​​wa vaendzi Joan Hambidge, Douglas Reid Skinner na Katjie Sponono Mahlangu va tirha tanihi vapfuni va vahleri. Vanhu va nga xava anthology hi ku rhumela rito “POEM” hi SMS eka 48423. Ntsengo wa SMS wa ntolovelo i R1.50, naswona anthology yi ta rhumeriwa eka muxavi hi ntsengo hinkwawo wa R240. Swikombelo swo xava swi nga ha tlhela swi endliwa hi ku rhumela imeyili eka tertia@naledi.co.za kumbe hi ku xava buku leyi eka switolo swa tibuku leswi hlawuriweke.

Mphikizano wa vutlhokovetseri wa AVBOB wu ya emahlweni wu tlakusa tindzimi leti tsariweke ta Afrika-Dzonga na ku hlohletela vanhu ku phofula hi ku tirhisa vutlhokovetseri.

Ku nghenela mphikizano wa vutlhokovetseri wa vukhume wa AVBOB wu pfulekile ku fikela hi ti 30 Hukuri 2026. Vuxokoxoko byo tala byi kumeka eka webusayiti ya Vutlhokovetseri bya AVBOB, laha vahlayi va nga tlhelaka va kambisisa Layiburari ya Vutlhokovetseri ya AVBOB.

Vahluri na lava landzelaka eka Mphikizano wa Vutlhokovetseri wa AVBOB wa 2025, lowu xaxametiweke hi kuya hi maletere eka xiyenge xa ​​ririmi ra Xitsonga va katsa:

Themba Patrick Magaisa, hi Xitlhokovetselo xa ‘A ndzi nga si hola’; Mufundhisi Thomas Mthombeni; Knowledge Ntsako Ngobeni; Musa Masebenza; Caroline Valoyi; na Patricia Ramodisa.