XIFUNDZANTSONGO XI TUMBULUXA PHOLISI YO LAHLA

Hi Themba Chauke

Masipala wa xifundzantsongo xa Mopani wu tumbuluxile Pholisi yo Lahla ya Vatirhela Mfumo leyi kongomisiweke eka ku nyika ntirho wo lahla wa xindzhuti eka tihosi.

Meyarankulu wa masipala wa xifundzantsongo xa Mopani, Dagma Mamanyoha u tivisile mhaka leyi hi nkarhi lowu a pfula ximfumo Yindlu ya Vuhosi na Ma-Khoi-San ya le Kaya, eholweni ya vaaki ya ka Thomo etindhawini ta le Giyani hi Ravuntlhanu.

Mamanyoha u vule leswaku pholisi leyi yi endleriwile ku fambisa timhaka leti fambelanaka na ku lahla tihosi loko ti hundza emisaveni. Meyarankulu u vule leswaku masipala wu ta tiyisisa leswaku vurhangeri lebyi landzelaka byi yisa mhaka leyi emahlweni, ku katsa ku pasisa xikan’we na ku vekiwa ximfumo hi holobyenkulu wa Limpopo.

Xitiviso lexi i xiphemu xa matshalatshala ya masipala xo tiyisisa vuxaka na Yindlu ya Vuhosi. Mamanyoha u tlhele a boxa leswaku xifundzantsongo xi ta nyika Yindlu ya Vuhosi ya le Kaya kwalomu ka R1.7 miliyoni eka lembe ximali ra 2026/27 leyi nga ta lawuriwa hi ku hetiseka hi yindlu ya vuhosi.

U vule leswaku masipala wu le ku tirheni na Ndzawulo ya Mfumo wa Ntirhisano, Vutshamo bya Vaaki na Timhaka ta Vuhosi eka xifundzakulu ku tiyisisa leswaku migingiriko ya yindlu ya vuhosi ya le kaya yi fambisiwa kahle.

Kuya hi Mamanyoha, xifundzantsongo xi tlhele xi kondletela ntshamo wa nkunguhato wa tihosi lowu a wu khomeriwile eka Skukuza, Swadini, Blyde Canyon na le Nkambeni wa Vuwiselo wa Mopani.

U vule leswaku mapfhumba lawa ma kombisa ku tinyiketela ka masipala eka ku tumbuluxa ndlela leyi Yindlu ya Vuhosi ya le kaya yi nga tirhaka hi ku hetiseka.

Mamanyoha u tlhele a kombisa nkoka wa tihosi tanihi xiphemu xa nkoka eka mafumelo, laha a vuleke leswaku timasipala ti nga ka ti nga fikeleri hinkwaswo swikongomelo swa tona ehandle ka swiyenge swa tihosi leswi tiyeke, leswi swi nga na switirhisiwa swo hetiseka xikan’we na vuswikoti.

U vule leswaku ntirhisano exikarhi ka timasipala na tihuvo ta tihosi swi na nkoka eka ku hatlisisa vukorhokeri na nhluvukiso etindhawini leti nga le hansi ka tihosi.

Hambiswiritano, meyarankulu u vule leswaku mitlhontlho ya ha ri kona loko swi ta eka ku tinghenelerisa ka tihosi eka migingiriko ya timasipala hikuva xifundzakulu a xi si nyika switulu leswi ringaneleke swa tihosi.

U vule leswaku tihosi a ti tinghenelerisile eka huvo ya masipala hi 2016-2021, ku katsa na le ka komiti ya Xiyenge xa 79. Pholisi ya Nkosi yi languteriwa ku yisiwa emahlweni eka vufambisi bya huvo ya masipala lebyi taka leswaku yi ta tekeriwa enhlokweni hi xifundzakulu xikan’we na ku pasisiwa.