Kereke yi Pfula Tinyangwa

Hi Themba Chauke

Eka leswi swi sunguleke ntsena tanihi ku tirha hi ku tinyiketela ekerekeni ku ya eka milorho ya vuhaxi eka Fumani Chabalala, loyi a tivekaka swinene hi vito ra FK, kusuka emugangeni wa ka Homu 14B, eGiyani. Rendzo rakwe ra vuhaxi bya mitlangu ri sungurile bya xitshuketana ekerekeni ya ZCC, laha a rhangela timhata ta swiphato, leswi ku nga xiphemu xa migingiriko ya kereke.

Ntokoto wolowo wu endlile leswaku a va na ku titshembha xikan’we na rito, kambe a nga ri ku swi lemukeni, leswi swi akeke vuswikoti bya yena eka ku vulavula exikarhi ka vaaki, xikan’we na ku aka vumundzuku bya yena. Hi migingiriko yo rhangela vunyanyuri bya le kerekeni, na ku vulavula na kereke, FK u dyondzile ku tirhisa rito ra yena, ku koka rinoko, na ku tihlanganisa na vahlaleri; vuswikoti lebyi byi n’wi kotiseke ku fika laha a nga kona namuntlha.

Ku cinca ka vutomi bya yena swi vile kona hi lembe ra 2017, endzhaku ka loko xirho xa kereke, Jita Chabalala, a n’wi hlohloterile ku tirhisa rito rakwe eka migingiriko ya mitlangu ya vaaki. “U vurile leswaku, FK, hi na ntirho eVenda, naswona ndzi ehleketa leswaku u nga pfuna swinene eka ntirho lowu. Hi fanele ku swi nandzihisa hi ku nghenisa vunanga na vuhaxi,” ku tsundzuka muhaxi loyi wa 25 wa malembe hi vukhale a tele n’wayitelo.

Hambileswi a kanakana hi vuswikoti bya yena emasunguleni, nyiko ya FK ya ntumbuluko yo tsakisa vanhu yi kokile vahlaleri rinoko. Ku nga se ba nkarhi, rito rakwe se a ri tolovelekile eka migingiriko ya mitlangu ya vaaki etindhawini ta Giyani na tin’wana tindhawu ta le ka xifundzhantsongo xa Mopani.

Tinyangwa takwe ti pfulekile hi nkarhi wa mphikizano wa mitlangu wa Zama-Zama, leswi swi tlherile swi n’wi pfulela tinyangwa eka miphikizano yikulu yo fanana na Mphikizano wa Meyara wa Giyani, Thonamete ya TM Chauke, Thonamete ya Noza ya Lembe na Lembe, Thonamete ya Joce Makgauta xikan’we na Thonamete ya Madrid.

Loko ndhuma yakwe yi kula, Makhuva Mathex, un’wana wa va kondleteri va mitlangu wa ndhuma, u kombisile ku tsakela ku tirha na yena. Hi ku tiyimisela ku antswisa vutshila byakwe, FK u sungurile ku dyondza eka van’wana vahaxi va ntokoto, a dyondza vuswikoti lebyi byi n’wi pfuneke ku antswisa vuswikoti bya yena.

 “Ndzi ringetile ku tlanga bolo ya milenge exikolweni xikan’we na le kaya,” wa hleka, “Kambe a ndzi nga yi koti swona. Hi swona leswi swi endleke leswaku ndzi langutisisa swinene eka leswi ndzi swi kotaka ngopfu, ku nga ku vulavula hi ntlango,”

Ku fana na vantshwa vo hlaya va tiko ra Afrika-Dzonga, FK a ri na milorho yo hambana na leswi a swi endlaka. “A ndzi navela ku va mutirhela mfumo wa vaaki, kambe hikokwalaho ka mbuyelo wa mina wa ka giredi 12 wu nga fambanga kahle, a ndzi kotanga ku yisa tidyondzo ta mina emahlweni. Kwalaho ndzi tekile xiboho xo yisa milorho ya mina ya vuhaxi emahlweni.”

Namuntlha, FK hi un’wana wa vahaxi va mitlangu lava va tekeriwaka enhlokweni etindhawini ta Giyani, laha a naveriwaka hi rito rakwe ra nkhikhi, tihlo ra vurhon’wana xikan’we na vuswikoti byo tsakisa vahlaleri eka mitlango. U ya emahlweni a rhambiwa eka tithonamete to hambana-hambana eka xifundzhantsongo xa Mopani, laha vukona bya yena byi tisaka nyanyuko na nantswo eka ntirho wun’wana na wun’wana.

Ehandle ka ku tsandzeka ku yisa tidyondzo ta yena emahlweni hikokwalaho ka mithlotlho leyi a hlanganeke na yona evuton’wini, FK u na hungu ro hlohlotela eka vantshwa va xifundzhantsongo xa Mopani. “Vekisani swinene eka tidyondzo ta n’wina; hi rona tlharhi ri ri roxe leri ri lavekaka ku hlula mitlhotlho ya vutomi,” wa hlamusela, a langutisa lomu a fanele a fikile kona loko swilo a swi fambile kahle. Kasi lava va tsakela ku tirha na yena va nga tihlanganisa na yena eka 072 321 7142 kumbe Facebook hi vito r FK Tsonga Commentator.