VAKOMBISA KU VILELA VA LEMUKISA

Hi Themba Chauke

Ku kombisa ku vilela loku rhuleke, hi ku seketeriwa hi vaxavisi va le switaratini exivindzini xa doroba ra Giyani, a va rhumela marito ya swileriso eka mfumo hi vukona bya nhlayo ya le henhla bya vahlapfa vo pfumala maphepha.

Ku kombisa ku vilela loku a ku nga kongomisiwanga eka ku pfala mabindzu ya vahlapfa, kambe a ku ri ku hoxa ntshikelelo eka mfumo wa le xikarhi na masipala ku tiyisa xandla loko swi ta eka milawu ya vuhlapfa laha tikweni. Vakombisa ku vilela va lamukisile leswaku loko mfumo wu nga endli nchumu hi swona, va ta teka nawu va wu veka emavokweni ya vona.

Loko a vulavula hi ku yimela ntlawa wa vakombisa ku vilela, Patrick Mathebula kusuka eka Homu 14B, u paluxile swivilelo swa vona hi nkarhi wo kombisa ku vilela. “Hi kona laha ku vulavula hi swivilelo swa hina hikokwalaho ka ku tlakuka ka vahlapfa vo pfumala maphepha, ngopfungopfu eGiyani,” ku vula Mathebula. “Makungu ya hina a hi ku pfala mavhengele ya vona, kambe hi rhumela rungula ra leswaku hi seketela ku susiwa ka vahlapfa vo pfumala maphepha laha tikweni.”

Mathebula u vule leswaku vahlapfa vo pfumala maphepha lava va ha tirhaka edorobeni va fanele ku langutana na vona enkarhini lowu taka. U vule leswaku ntlawa lowu wu kunguhata ku vulavurisana na mfumo hi ku kongoma laha va nga ta sungula ku burisana na Ndzawulo ya Xikaya ku nga ri khale.

Xin’wana xa swikoxo swa vona hi leswaku va lava ku katsiwa eka migingiriko ya ndzawulo ya xikaya yo khoma vahlapfa. Mathebula u vule leswaku leswi swi fanele ku sungula exivindzini xa doroba ra Giyani na miganga leyi akelaneke na doroba ku tiyisisa leswaku ku landzeleriwa nawu.

  Vakombisa ku vilela va tlhele va kombisa ku vilerisiwa hi miako yo ka yi nga ri enawini exivindzini xa doroba ra Giyani, laha va nga kombisa hi mikhukhu na swidakana leswi ku vuriwaka leswaku swi tirhisiwa hi vahlapfa vo pfumala maphepha.

“Hi ta tlhela hi tsalela masipala papila hi kombela nhlengeletano na vona hi vutisa loko va ri na vutivi hi miako leyi nga ri ki enawini, na leswaku va kunguhatile yini ku yi susa,” ku vula yena. “Loko ku nga tekiwi goza, hi ta tirha hi hexe, wa lemukisa.

Endzhaku ka ku kombisa ku vilela, timovha ta maphorisa ti voniwile ti jikajika edorobeni ti hlota vanhu, ku katsa na le ti F na le Risinga View, laha ku vuriwaka leswaku voko ra nawu ri lava ku tirha vaaki va nga se teka nawu va wu veka emavokweni ya vona.