VUHOSI BYI TLANGELA SIKU RA KA HLANEKI

Hi Themba Chauke

Hosi Hlaneki u komberile mfumo ku pfuna ku hatlisisa nhluvuko etindhawini leti nga le hansi ka yena, leswi katsaka miganga ya 12, ku katsa na miganga leyi vuyiseriweke ehansi ka vulawuri bya yena endzhaku ka nkarhi wo leha wo famba tikhoto ku lwela timhaka ta vuhosi eka miganga ya kona.

Loko a vulavula hi siku ro tlangela tiko ra ka Hlaneki, eka ntirho lowu a wu khomeriwile emugangeni wa ka Hlaneki hi Ravuntlhanu, ntirho lowu a wu ngheneriwile hi vahlonipheki vo hambana-hambana, lava katsaka xandla xa Holobye wa Timali David Masondo, Hosi Hlaneki u vule leswaku ntirho lowu a ku nga ri ku tlangela ndzhavuko ntsena kambe na ndzhaka wa muganga xikan’we na ku kombisa ku hlula ka nkoka eka nyimpi yo lwela ku vuyisa miganga leyi nga le hansi ka vulawuri bya yena.

“I ntiyiso leswaku hi kona la namuntlha ku tlangela ndzhaka yerhu, kambe a hi leswi hi tlangelaka swona ntsena. Tanihileswi van’wana va n’wina mi swi tivaka leswaku eka malembe ya nkombo lama hundzeke a hi ya ehansi na le henhla hi famba tikhoto ku sirhelela vun’winyi bya miganga leyi a va lava ku hi tekela yona yi suka eka vuhosi bya ka Hlaneki,” ku vula yena.

Leswi a swi kongomisa eka nkwetlembetano lowu a wu ri kona exikarhi ka Hosi Hlaneki na Hosi Maswanganyi loyi a n’wi tekaka tanihi un’wana wa tindhuna ta yena. Maswanganyi u rhange a hlula a tivisiwa tanihi hosi leyi tiyimeleke, kambe u hlulekile eka nyimpi ya tikhoto laha ku vuriweke leswaku Yindlu ya Vuhosi bya ka Hlaneki a ku nga tihlanganisiwanga na yona eka migingiriko yo veka Hosi Maswanganyi exitulwini.

Tihosi letimbirhi ti yile emahlweni ti lwisana etikhoto, laha Hosi Hlaneki a nga vuya a hlula. Hambiswiritano xiboho xa khoto a xi vuyanga xi endliwa leswi endleke leswaku ku vuyiseriwa ka miganga swi hlwela ku fika enkarhini wa sweswi loko Hosi Maswanganyi a susiwa exitulwini ximfumo, na leswaku miganga leyi a yi ri ehansi ka vulawuri bya yena yi vuyiseriwa ehansi ka Vuhosi bya ka Hlaneki.

Loko a vulavula hi ku hlula loku, Hosi Hlaneki u fananisa nyimpi leyi na nyimpi ya le bibeleni exikarhi ka Davida na Goliyadi, leswi tsakiseke ntshungu lowu a wu ri kona hi ku ba mikwhela, swivuvutani na mikulungwani. “Hi tlangela siku ra ka Hlaneki ku kombisa ribye ra matimba leri himeke nhamu ya Goliyadi, a wela ehansi,” ku vula yena loko a ri karhi a beriwa mavoko hi vanhu.
“Hi lwile na vona etikhoto hinkwato, ku katsa na le ka Khoto ya Vumbiwa, hi tlhela hi va hlula,” wa engeta.

Ehandle ka ku hlula loku, Hlaneki u vule leswaku ku vuyiseriwa ka miganga a swi fanelanga swi tekiwa tanihi ku hela ka nyimpi, kambe tanihi nkateko wo hlanganisa miganga na ku langutana na nhluvuko. “Ehandle ka ku va hlula eka tinyimpi leti hinkwato, va ha ri vana va ka Hlaneki. Hi ta tshama swin’we, hi ta va fuma hi tlhela hi yisa nhluvuko eka tindhawu hinkwato,” ku vula yena.

U vule leswaku timhaka ta mafambiselo ya vuhosi se ti cincile, laha tihosi ti languteriweke ku tirhela vaaki ku nga ri tihosi leti languteleke ku tirheliwa hi vaaaki. “Sweswi endzhaku ka tinyimpi na ku hlula, xivutiso lexi nga sala sweswi i ku: Se ku endleka yini? Hi swona hi kumile miganga ya hina, kambe goza leri faneleke ku endliwa i ku rhangisa nhluvuko. Hikokwalaho ndzi kombela mfumo ku tisa nhluvuko emigangeni ya ka hina,” u ya emahlweni.

Hosi Hlaneki u langutile xiyenge xa timayini tanihi yin’wana ya tindhawu leti nga tumbuluxaka mitirho na ku antswisa vutomi bya vaaki. U vule leswaku ku tlula 15 wa vanhu endhawini leyi va na tiphomende ta timayini kambe va pfulama switirhisiwa swa timali leti lavekaka ku sungula ku endla migingiriko ya timayini. “Hikokwalaho ka leswi hi kombela mfumo ku va pfuna leswaku va sungula migingiriko ya vona leswaku ku ta tumbuluxiwa mitirho yo hlaya ya vaaki, leswi nga pfunaka ku hunguta na vugevenga,” wa gimeta.