Ntirho wo Tsundzuka Vanthswa eLimpopo

Hi Themba Chauke

Xifundzhankulu xa Limpopo a xi khomile ntirho wo tsundzuka vantshwa va 1976, eLeeufontein, eka masipala wa Ephraim Mogale, eka Sekhukhune hi siku ra 16 Khotavuxika 2025. Holobyenkulu wa xifundzhankulu Dokodela Phophi Ramathuba, u vurile leswaku u twa a xiximekile kuva xifundzhankulu xi khoma ntirho eka Masipala wa Ephraim Mogale, lowu simekiweke hi ku xixima mulweri wa ntshuxeko Ephraim Phumuga Mogale, loyi a kuleleke etindhawini letiya.

Ku vuriwa leswaku Mogale, hi yena puresidende wo sungula wa nhlangano wa machudeni wa Afrika-Dzonga (COSAS) hi lembe ra 1979, leswi ku nga xikombiso xa ku tinyiketela ka yena hi vuntshwa bya yena eka ku lwela timhaka ta dyondzo. “Xivono xa Mogale a ku nga ri ntshuxeko wa tipolitiki ntsena, kambe na dyondzo leswaku ku ta hluvuka miganga.” Ku vula Holobyenkulu, loyi a kombiseke leswaku na sweswi, dyondzo yi na nkoka swinene eka vantshwa va namuntlha.

“Siku leri a hi ku tsundzuka ntsena migingiriko yo lwela ntshuxeko, kambe i swikombiso swa rendzo ra hina laha milorho ya vumundzuku bya hina yi nga ta vonakala,” Dok Ramathuba u ya emahlweni laha a kombiseke leswaku mongo wa siku a wu ku: ‘Vuswikoti byo Tisa ku Cinca Emisaveni-Ku tlakusa Vantshwa ku kota Ku nghenelela eka Ikhonomi leyi Twalaka’

Dok Ramathuba u byerile vantshwa leswaku va nga langutisi ntsena eka mitirho ya le tihofisini, ya mathayi na tisuti, kambe va fanele ku nghenelela na le ka migingiriko ya vurimi, migodi na yin’wana mitirho. U tlherile a kombela vantshwa ku teka mikateko yo engetela vuswikoti bya vona leswaku va ta fikelela leswi va swi lavaka. “Vantshwa va na matimba yo fikelela leswi va swi lavaka, lexi xi lavekaka i ku sungula,” wa gimeta.