NYIMPI EXIKARHI KA MALAMULELE NA GIYANI
Hi Themba Chauke
Maphorisa ya tiko ra Afrika-Dzonga ya khomile vanhu va 19 hikwalaho ka madzolonga ya mathekisi yo lwela ndlela ya le xikarhi ka Giyani na Malamulele. Nyimpi leyi yi voniwile egondzweni ra R81, ku kongoma eka Malamulele.
Kasi ku tshwukiselana mahlo swi sungurile hi n’hweti ya Nhlangula swi ya emahlweni swi nghena eka N’wendzamhala, leswi endleke leswaku ku pfuriwa milandzu ya nhungu, leyi katsaka ku chavisela, ku phangha xikan’we na ku ba. Timhangu ta mune ti mangariwile hi Nhlangula loko tin’wana ta mune ti mangariwile hi N’wendzamhala.
Ku lamula xiyimo, xipano xo hlawuleka xa xifundzakulu eka madzolonga ya mathekisi, hi ku tirhisana na valavisisi va le Giyani, xi rhumeriwile ehansi ka vurhangeri bya xandla xa khomixinara wa maphorisa eka ku lwisana na vugevenga, Mejara Jenerali Samuel Manala.
Pfhumba ra vuhlori ra maphorisa ri endliwile hi siku ra 10 N’wendzamhala, laha ku khomiweke vavanuna va 19, va malembe ya le xikarhi ka 29 na 50, lava ku vuriwaka leswaku va khumbheka eka timhangu hinkwato leti mangariweke. Maphorisa ya tlhele ya teka timovha timbirhi ta nhlangano wa mathekisi leswaku ti va xiphemu xa vulavisisi lebyi yaka emahlweni.
Kasi ku tshwukiselana mahlo exikarhi ka mihlangano ya mathekisi ya ka Malamulele na le Giyani a hi swa namuntlha. Mhaka leyi fanaka yi humelerile lembe leri hundzeke, laha mihlangano leyimbirhi yi vuleke leswaku mathekisi yo huma eka Malamulele a ma fanelanga ku layicha vanhu eGiyani, kambe ku va chicha ntsena va tlhelela endzhaku ehandle ko layicha vanhu. Kasi enkarhini wa sweswi a swi le rivaleni leswaku ku lweriwa yini.
Kasi Brigadier Hlulani Mashaba wa xiyenge xa Vuhlanganisi bya maphorisa, u vurile leswaku eka lava khomiweke, kuhava loyi a nga n’wini wa thekisi. Hinkwavo lava khomiweke i va valangi va mihlangano ya mathekisi leyimbirhi. “I vafambisi va mathekisi lava toloveleke ku chavisela vakandziyi xikan’we na ku bohelela vanhu ku kandziya kumbe ku papalata mathekisi man’wana, ku katsa na ku va ba hambi ku ri ku va phanghela swilo swa vona,” ku vula yena.
Brigadier Mashaba u yile emahlweni a vula leswaku maphorisa ma ta vonakala hi xitalo endhawini liya a tlhela a hlohlotela mihlangano ya mathekisi ku lulamisa mikwetlembetano hi ku tirhisa tindlela leti faneleke na hi kurhula, ku katsa na ku tihlanganisa na Ndzawulo ya Vutleketli na Vuhlayiseki bya Vaaki.
Khomixinara wa maphorisa ya xifundzakulu xa Limpopo Lieutenant Jenerali Thembi Hadebe u sorile madzolonga lawa, a tshikelela leswaku mahanyelo ya vugevenga a ma nge amukeriwi eka xiyenge xa vutleketli. “Hi ta tirhana na vanhu lava tinghenelerisaka eka timhaka ta madzolonga, ngopgu-ngopfu hi minkarhi leyi ya makhisimusi laha vaaki va tshembheleke swinene eka swifambo swa mani na mani,” wa lemukisa.

