FORAMU YA MAPHORISA EMAVILIGWE

 Hi Pilot Manganyi

Emugangeni wa Maviligwe, lowu welaka ehansi ka masipala wa Collins Chabane, vaaki va vumbile foramu ya maphorisa ku sirhelela muganga. Maphorisa lawa i vaaki va muganga wa le Maviligwe. Hi ntolovelo, tiforamu ta muxaka lowu ti wela ehansi ka vufambisi bya maphorisa ya tiko kambe hi ku tirha hi ku tinyiketela leswi hi xinghexi swi vuriwaka ‘Police Forum,’ kambe eMaviligwe va tekile goza ro endla foramu leyi hi ku tiyimela.

Ntlawa lowu wu tirha vusiku na nhlikanhi ku cingela switarata, ku valanga madzolonga, ku sivela ni le ka tisulavoya kumbe swigevenga. Hambileswi va vitaniwaka ntlawa wa foramu ya maphorisa, vona a hi vatirhi va ximfumo va maphorsa ya tiko, kambe i ntlawa lowu fambisiwaka hi muganga ku va va tisirhelela eka swigevenga na mitirho yo homboloka laha maphorisa ya mfumo ya nga fikeleriki.

Foramu leyi ya Maphorisa yi tiveka hi ku tshinya na ku vuyisela evutshan’wini leswi nga tshamisekangiki. Va kota ku tshinya vana loko va homboloka, hambi kuri lavavakulu loko va endla timhaka to huma endleleni. Vukona bya vona byi vile na xiave lexikulu eka mahanyelo ya vana. Vatswari va kombisa leswaku sweswi vana va rhanga va anakanya kambirhi loko va lava ku endla swo homboloka. “Foramu yi tisile ku cinca ehenhleni ka mahanyelo ya vana. N’wana wa lurha sweswi loko u ku u ta vitana maforamu,” ku boxa Agness Maluleke.

Xin’wana xa swiphemu leswi ndhundhuzeriwaka hi vaaki, i ku va va kotile ku tisa vulawuri exikolweni xa le henhla xa N’wanati. Foramu yi nghenelerile eka mahanyelo lawa a ya ri kona eka vana va xikolo xa N’wanati, kutani va vuyisela ematshan’wini mahanyelo lamanene. Xikolo xa N’wanati a xi tiveka tanihi xikolo xa madzolonga yo fana na tinyimpi, kambe sweswi xikolo xa dyondzeka hikokwalaho ka maforamu.

Vaaki va boxa leswaku muganga wa Maviligwe wu tikomba ku ri wona muganga wo hlayiseka ehenhleni ka miganga hinkwayo ya ka Malamulele. Leswi swi ta endzhaku ka loko ku pfumaleka milandzu yo fana na vugevenga na vana vo endla migingiriko yo homboloka ku fana ni le ka miganga yin’wana. Ndzima leyi yi endlile leswaku vaaki va miganga yin’wana va navela ku sungula rhengu ro fana na ra foramu ya maphorisa leswaku va ta tisa vuhlayiseki na vulawuri emigangeni ya vona.

Marito ya vaaki ya boxa leswaku va tshembherile eka vuswikoti na vukona bya vona ku hlayisa tiko ra vona: “Hi hlawurile ku hlayisa muganga wa hina hikuva hi tiva vanhu va hina na swiphiqo swa hina ku hundza van’wana”, ku boxa ntlawa wa foramu. Maphorisa lawa ya tirha hikokwalaho ka mpfumelelo wa vaaki va muganga. Vaaki va humesa khume ra tipondo (R10) hi munti n’hweti na n’hweti leswaku ku ta hakeriwa vatirhi va foramu.

Vaaki va pfumeleriwa ku famba na vusiku ku fika awara ya 23:00, na swona loko va hlangana na wena endzhaku ka awara ya 23:00 u ta hlamusela leswaku u suka kwihi, na swona va ta endla vulavisisi. Vaaki va kombisa ku tsaka na ku enela hi matirhelo ya foramu leyi. Maphorisa ya Afrika-Dzonga, a va vekanga rito mayelana na vukona bya foramu. Hambiswiritano, leswi swi kombisa ku tirhisana na ku tirha hi matimba ku hlayisa muganga wa vona.