ANC YI TEKA SWAKUDA SWA SWISIWANA
Hi Themba Chauke
Swihehlo swa vukungundzwani swi hlaserile wadi 19 emugangeni wa ka Mahlathi, eGiyani, laha swakudya leswi nyikeriweke hi xikongomelo xo nyikela lava sweleke lava hlaseriweke hi ndhambi. Ku vuriwaka leswaku ehandle ko phakela swisiwana, swakudya lesw swi phakiwile swirho swa vandla ra ANC na vanghana va vona ku nga ri vaaki lava swi faneleke ku ya eka vona.
Ku vuriwa leswaku swakudya leswi a swi fanele ku nyikiwa vaaki va 50 lava hlaseriweke hi ndhambi emugangeni wa ka Mahlathi, leswi nyikeriweke hi Ndzawulo ya Nhluvukiso wa Ikhonomi, Mbango na Vupfhumba ya Limpopo (LEDET), hi ku tirhisana na Bodo yo Gembula ya Limpopo (LGB), hi vhiki ra vukorhokeri bya vaaki.
Hambiswiritano, timbhoni na vanhu lava a va fanele ku kuma swakudya leswi va vula leswaku swakudya swo hlaya swi hambukisiwile ku ya nyikiwa swirho swa vandla ra ANC na vanghana va vona, loko swin’wana swakudya swi tekeriwile lava nyikiweke na vusiku. Un’wana wa vaaki Grace Mathebula, u hlamusele leswaku u nyikiwile swakudya exikarhi ka ntshungu, kambe swi ta tekiwa hi xirho xa le henhla xa vandla ra ANC nimadyambu.
“Swi sunguriwile hi Musa Chabalala, matsalani wa vandla eka rhavi ra ANC eka wadi 19, loyi a fikeke nimixo ku ta ndzi tsarisela leswaku ndzi kuma swakudya. Ndzi n’wi nyikile vuxokoxoko bya mina endzhaku ka nkarhi ndzi ya teka swakudya,” ku vula yena, “Kambe nimadyambu, nsati wakwe u tile ku ta teka swakudya swa kona. Loko ndzi vutisa leswaku hikwalaho ka yini a ndzi tekela swakudya, u ndzi byerile leswaku a ndzi ringanelanga ku kuma swakudya leswi,” wa hlamusela.
Loko Mathebula a hlanganisiwa hi riqingo na Chabalala, u yile emahlweni a vula leswaku u tekeriwile swakudya hi nsati wakwe. “A ku nga ri na lexi a ndzi ta xi endla, kambe ku n’wi nyika tanihileswi a swi lava hi mahlo-ngati,” wa engetela laha a kombiseke leswaku mbilu ya yena a yi vava swinene ku vona swakudya leswi a swi ta n’wi hlayisa n’hweti hinkwayo swi tekiwa enon’weni wakwe. “A ndzi etlelanga vusiku hinkwabyo ndzi ehleketa swakudya leswi,” Hambiswiritano, endzhaku ka vulavisisi bya mahungu, swakudya swi vuye swi tlheriseriwa eka Mathebula endzhaku ka masiku mantlhanu a tekeriwile swakudya leswi. “Va swi vuyisile hi kwalomu ka awara ya nkaye nivusiku hi nkarhi lowu gezi a ri fambile,” ku engetela Mathebula.
Loko Musa Chabalala a konanisiwa hi swihehlo leswi, u tlule a nantswa tilo. “Ntirho lowu a wu khomiwile hi mukhanselara na swirho swa komiti ya wadi, ku nga ri mina,” ku vula yena. U bakanyele etlhelo swihehlo swa leswaku mhaka leyi yi fambelana na swa tipolitiki. “Swihehlo leswi swi vuriwa hi vanhu lava lavaka ku ndzi humesa eka tipolitiki,” ku vula Mathebula.
“Leyi i mikarhi ya nhlawulo, na swona vanhu va endla hinkwaswo ku tiyisisa leswaku va ndzi thyakisa vito. Swihehlo swa muxaka lowu swi sungurile hi lembe ra 2003, kambe a ndzi tekanga goza. Kambe enkarhini wa sweswi ndzi ta teka goza,” wa lemukisa.
Un’wana muaki, Mihloti Khumbuzo, na yena u tekeriwile swakudya, laha a vuleke leswaku yena u tekeriwile hi Glenda Nkuna, nsati wa ndhuna, kambe nkuna u kanetile ku va a ri xiphemu xo phakela swakudya leswi.
Hambiswiritano, xirho xa komiti ya wadi Violet Mathye u nyikile mavonela man’wana. “Hi avelanile nxaxameto wa vanhu exikarhi ka hina na nsati wa ndhuna. Yena a ri na mavito ya 25 na hina a hi ri na mavito ya 25, leswi nsati wa ndhuna a swi endliseke xiswona hi mavito ma 25 swi le mavokweni ya yena, a hi nga ri na matimba ehenhla ka swona,” ku vula Mathye.
Mhaka leyi a yi paluxanga ntsena manyala ya tipolitiki eka timhaka to phakela swakudya eka lava sweleke kambe swi tlhele swi paluxa nkwetlembetano exikarhi ka hofisi ya mukaselara na yindlu ya vuhosi.

