XIKOWETO XA GIYANI KU FANA NA HOLLYWOOD
Hi Themba Chauke
Vachayeri lava nghenaka edorobeni ra Giyani sweswi va amukeriwa hi xikoweto lexikulu xa “Giyani” lexi simekiweke entshaveni ku langutisa ndlela yo nghena edorobeni, eka phurojeke leyi endleriweke ku koka rinoko eka vupfhumba byintshwa eka masipala.
Xikoweto lexikulu lexi vonakalaka eka vafambi lava tirhisaka ngondzo ra R81 na ra R529, leri hlanganisaka doroba ra Giyani na ra Tzaneen na tin’wana tindhawu leti akelaneke, xi kokile rinoko eka vatshami na vaendzi hi ku angarhela. Xikoweto lexi xa matimu xi fananisiwa na xikoweto xa le Hollywood edorobenikulu ra Los Angeles eUnited Sates, na swona xi languteriwa ku va xin’wana xa swihlawulekisi leswi tekeriwaka enhlokweni edorobeni.
Muvulavuleri wa masipala wa Giyani Steve Mavunda, u vule leswaku xikoweto lexi i xiphemu xa xivono xa masipala ku hluvukisa ntshava leswaku yi va ndhawu ya vupfhumba. “Masipala wu na makungu yo endla leswaku ndhawu leyi yi va ya vupfhumba laha vanhu va nga ta kota ku khandziya ntshava va ya ehenhla va ya tiphina hi ku languta matlhelo hinkwawo ya doroba ku suka ehenhla ka ntshava,” ku vula Mavunda.
U hlamuserile leswaku phurojeke leyi ya ha ri ku endliweni, na swona ku ta engeteriwa vumaki byo hlaya endhawini liya yi nga si pfuriwa ximfumo ku tirhisiwa hi vaaki tanihi ndhawu leyi nga ta va na switirhisiwa hinkwaswo swa vupfhumba.
“Ku na ntirho wo hlaya wa vumaki lowu faneleke ku endliwa ku fikelela swikongomelo swa masipala. Loko swilo hinkwaswo swi gimetiwile, ndhawu leyi yi ta nyika mikateko eka vaendzi ku tiphina hi ku vona ku xonga na ku tiva doroba hi tindlela to hambana-hambana.
Mavunda u yile emahlweni a vula leswaku masipala wu le makungwini yo tivisa tihakelo tintsongo eka vaendzi lava navelaka ku fikelela ndhawu leyi loko ndhawu leyi yi hetiwile. “Loko swilo hinkwaswo swi tshamisekile yi ri na switirhisiwa hinkwaswo leswi hi swi languteleke ku koka rinoko eka vupfhumba, masipala wu nga ha hakerisa ntsengo wuntsongo eka vanhu lava lavaka ku gonya ehenhla ka ntshava,” ku vula yena.
Pfhumba leri ri languteriwa ku antswisa ku languteka ka Giyani tanihi ndhawu ya vupfhumba bya le kaya na le tikweni, loko ku tumbuluxiwa ndhawu leyi tlakusaka vutitivisi bya doroba. Hambileswi xikoweto xa le ntshaveni xi kokaka rinoko eka vachayeri va timovha, vatirhi va ka masipala va vula leswaku phurojeke leyi yi ta fikelela ntirho wa yona loko vumaki lebyi saleke byi fikile emakumu.
Masipala wu tshembha leswaku ndhawu leyi a yi nge koki rinoko ntsena eka vupfhumba, kambe yi ta tlhela yi hoxa xandla eka migingiriko ya ikhonomi hi ku koka vaendzi vo hlaya ku ya edorobeni, loko hi hala tlhelo yi nghenisa malinyana ya masipala.