NKAYIVELO WA NGATI ESWIBEDLELE SWA TIKO

Hi Mapula Glashy Makoto

Nhlangano wa Vukorhokeri bya Ngati bya tiko ra Afrika-Dzonga (SANBS) wu vula leswaku mpimo wa ngati ya mpfuno wa vavabyi etikweni hinkwaro wu le hansi ku tlula lowu lavekaka. Swibedlele swa le Limpopo na swifundzakulu swin’wana swi titshege hi ngati yo nyikeriwa, kambe ngati leyi nga hlengeletiwa hi SANBS ya kayivela ku fikelela swilaveko.

SANBS yi lava kwalomu ka 3 500 wa tiyuniti ta ngati siku na siku ku hlayisa mphakelo wa masiku ya ntlhanu eswibedlele. Sweswi, nhlayo ya vanhu lava nyikelaka ngati yi le hansi eka xikongomelo xa SANBS.

Swivangelo swin’wana leswi endlaka leswaku ku nyikeleriwa ka ngati ku kayivela eswikolweni na le tiyunivhesiti, swi kona hikuva swichudeni swi langutanile na swikambelo na ku khomeka ka vanhu hikwalaho ka migingiriko yo hambana-hambana.

SANBS yi lava ku nyikeriwa ngati hi vaphakeri va nkarhi na nkarhi lava faneleke, vanhu lava nga si tshamaka va nyikela va pfumeleriwa ku nyikela ro sungula. Vanyikeri va khale lava a va nyikela kambe va yimeke va komberiwa ku tlhela va vuya.

Vukorhokeri byi kombela ngopfu vanhu lava nga na mitlawa ya ngati ya O na B leswaku va nyikela. Ntlawa wa O negative i muxaka wa ngati lowu nga nyikeleriwaka mani na mani naswona ngati ya kona yi tirhisiwa eka swiyimo swa xihatla. I ntlawa wa nkoka swinene, kambe mitlawa hinkwayo ya ngati ya laveka. Milawu leyi vanyikeri va ngati va faneleka ku yi landzelela ku katsa na vuhlayiseki bya vona. Un’wana na un’wana loyi a kunguhataka ku nyikela u fanele ku kambela swilaveko a nga si ya eka senthara ya vaphakeri.

Vanhu van’wana va nga ha pfumeleriwa swa xinkarhana kumbe va yimisiwa hi laha ku nga heriki hikwalaho ka swivangelo swa rihanyo kumbe swa vuhlayiseki. SANBS a yi pfumeleli vanhu lava tinghenisaka eka mahanyelo lama nga ekhombyeni lerikulu ku teka xiave eka mphakelo wa ngati.

Xana ku nyikela ngati swi teka nkarhi wo tanihi kwihi? Munyikelo wun’we wu teka timinete ta kwalomu ka 30 naswona wu nga pfuna vanhu vanharhu. Leswi mpimo wu nga le ehansi, munyikelo wun’wana ni wun’wana wu endla ku hambana lokukulu.

Ndlela leyi u nga nyikelaka ha yona swi katsa; ku kuma senthara ya munyikelo ya SANBS ya le kusuhi; kumbe tindhawu ta vukorhokeri bya ngati leyi yaka eka vaaki; ku bela rinqingo eka 0800 11 90 31 kumbe u endzela webusayiti ya SANBS.

SANBS yi kombela maAfrika-Dzonga hinkwavo lava faneleke ku tinyika nkarhi wo nyikela. Riendzo rin’we lerintsongo ri nga ponisa vutomi bya vanhu votala.