TUT YA PFULA eGIYANI

Themba Chauke

Norho wa ku pfula ka yunivhesithi ya Thekinoloji ya Tshwane (TUT) ximfuno eGiyani wu tikomba wu ri kusuhi na ku humelela. Leswi swi landzela mahungu lama nga kona sweswi endzhaku ka loko yunivhesithi yi endlile xinavetiso xo rhamba van’watikotiraka ku nghenelela eka mphikizano wa tithendara to ndlandlamuxa khale ka Kholichi ya Giyani.

Ku ya hi swinavetiso leswi rhambaka van’watikotiraka leswaku va endla swikombelo, TUT yi ya emahlweni na tithendara to hlaya leti kongomisiweke eka ku antswisa miako yo hambana-hambana ekhale ka kholichi ya Giyani, leyi ku vuriwaka leswaku hi yona yi nga ta va rhavi ra TUT eGiyani.

Yin’wana ya tithendara yi langutisisa eka ku antswisiwa na ku ndlandlamuxiwa ka muako wa vufambisi. Yin’wana yi kongomisiwile eka ku antswisa na ku ndlandlamuxa layiburari leswaku yi va ya ximanguvalawa. Hi ku engetela, ku na tithendara leti endleriweke ku antswisa miako ya buloko B na Buloko C, leyi nga kongomisiwa eka migingiriko ya vuleteri.

Kasi loko ku ri thendara ya vumune leyi nga kona, yi kongomisiwile eka ku antswisa na ku ndlandlamuxa khixi, leri nga ta tirhisiwa hi swichudeni ku xava swakudya loko ndhawu leyi yi sungula ku tirha. Masiku yo pfala ya tithendara leti ya sukela eka ti 14 ta Dzivamusoko ku fika ti 30 ta Dzivamusoko lembe leri.

Antswiso lowu wu bumabumeriweke wu kongomisiwa eka ku cinca ka khale ka kholichi ya Giyani ku ya eka ndhawu leyi fikelelaka swilaveko swa rhavi ra TUT. Goza leri ri kombisa ku ya emahlweni ka makungu lawa ku nga khale ya languteriwile hi mahlongati yo tisa tidyondzo ta le henhla kusuhi na vaaki va le Giyani na tindhawu ta le kusuhi.

Swi na malembe yo hlaya vaaki va le Giyani na tindhawu ta le kusuhi va boheka ku rhumela vana va vona emadorobeni ya le kule ku fana na le Joni ku ri ndlela yo yisa tidyondzo ta vona emahlweni. Hi mikarhi yo hlaya leswi swi ta na tihakelo ta le henhla, leswi ku nga ndzhwalo eka vatswari wo hakela byetlelo bya tihakelo ta le henhla na tin’wana tihakelo leti lavekaka naswona mindyangu yo hlaya a yi fikeleri tihakelo leti.

Leswi swi endla leswaku machudeni lama faneleke ku yisa tidyondzo ta vona emahlweni ya yimisa milorho ya vona hikokwalaho ka swipimelo swa timali. Kasi loko ku ri makungu ya ku pfuriwa ka rhavi ra TUT eGiyani swi kombisa ku boxeketa eka vaaki.

Leswi a swi nge tisi tidyondzo ta le henhla kusuhi na le kaya ntsena, kambe swi ta tlhela swi hunguta hi xiyimo xa le henhla ntshikelelo wa macheleni lama fambelanaka na timhaka ta ku dyondzela ekule na le kaya. Mhaka leyi yi vuriwa leswaku yi ta pfula tindlela to tala eka vantshwa va le Giyani ku va pfuna ku yisa tidyondzo ta vona ta le henhla emahlweni loko va ri ka rhi va tshama na vatswari va vona na ku kuma nseketelo.

“Leri i goza ra kahle ku endla leswaku dyondzo ya fikeleleka, yi katsa vanhu na ku tisa ku cinca eka vana va le ndhawini ya ka hina,” ku hlamusela Agnes Maluleke, mutswari wo huma eGiyani D2 loyi a tshamaka kusuhi na rhavi ra yunivhesithi. “Ndzi na n’wana wa nhwana wa malembe ya 15, loyi ndzi nga le makungwini ya leswaku ndzi ta n’wi dyondzisa kona loko a pasile giredi ya 12, a ndzi nge hakeli tihakelo ta le henhla ta byetlelo kun’wana,” wa gimeta.