TIMHAKA TA MUTHELO TI KHUMBHA HOSI
Themba Chauke
Hosi Mahumani u sorile swinene vuahluri bya khoto lebyi sivelaka vukosi ku hakerisa swibalo emigangeni. U kombisile ku vilela swinene hikokwalaho ka ku pfumaleka ka ku twisisa ka vuahluri lebyi, laha a kombiseke leswaku vanhu vo tala va hundzuluxa xikongomelo na switandzhaku swa vuahluri lebyi leswi endlaka leswaku va hangalasa vuxokoxoko byo ka byi nga ri byona eka vaaki.
Ku ya hi Hosi Mahumani, vuahluri lebyi a byi tekeli va vukosi matimba ya vona yo hakerisa swibalo emigangeni, kambe byi kongomisiwile eka ku lulamisa maendlelo yo xanisa na ku pfumala vutihlamuleri. U vurile leswaku swibalo swa vaaki i khale swi tlanga xiphemu xa nkoka hi ku pfuna tindhawu ta vukosi ku fambisa tihofisi ta vona na ku seketela tiphurojeke ta vaaki.
“Ndzi tshembha leswaku ku hlangana-hlangana loku ku nga kona hi mhaka ya vuahluri bya khoto ya le henhla swi kona hikokwalaho ka kuva vanhu va tsandzeka ku twisisa vuahluri lebyi hi ku hetiseka. Mina tanihi munhu loyi a dyondzeleke timhaka ta xinawu, naswona ndza swi kota ku nyika nhlamuselo ya vuahluri bya muxaka lowu na matsalwa ya xinawu, ku katsa na milawu ya kona,” ku vula Hosi Mahumani, khale ka majisitarata lonkulu.
U vurile leswaku swiphiqo hi leswaku vanhu vo hlaya va tsandzeka ku nyika nhlamuselo ya vuahluri lebyi va tlhela va famba va byela van’wana leswaku swibalo a swa ha pfumeleriwi, leswi ku nga ri ki ntiyiso. “Khoto a yi vulanga leswaku swibalo a swi le nawini, yi vule leswaku swi fanele kuva kona hi ku twanana na vaaki, leswi hina hi nga na swona kwala,” wa hlamusela laha a nga tlhela a tiyisisa leswaku tindhawu ta vukosi a ti nge koti ku tirha ehandle ka swibalo.
Hosi Mahumani a vulavula emugangeni wa ka Nkomo hi nkarhi wa nhlengeletano ya lembe laha a vekaka mpimanyeto na tiphurojeke leti endliweke emigangeni ya yena. U vule leswaku Vukosi bya ka Mahumani i vukosi bya xinto lebyi kumaka matimba eka vumbiwa ra tiko ra Afrika-Dzonga, naswona hikokwalaho ka sweswo byi na matimba yo tumbuluxa swinawana swa byona ku pfuna ku fambisa miganga ya byona hi ku hetiseka.
U komberile vaaki ku landzelela swinawana leswi swi vekiweke hi hofisi ya yena na huvo ya yena. “Leswi endliwaka hi Tihosi tin’wana emigangeni ya tona a swi lavi hina. Loko u nga landzeleli swinawana swa hina, u nga dyi nkarhi, longa swa wena u famba”
“Mi fanele ku twisisa leswaku ndhawu leyi yi le hansi ka vulawuri bya vukosi, a hi le swidakanini laha un’wana na un’wana a endlaka hi ku rhandza, Ma swi lava kumbe a mi swi lavi, loko hi ku ku laveka xibalo, hi languterile leswaku mi fanele ku swi landzelela, loko mi nga swi tsakeli, swi nga va swi vula leswaku i nkarhi wa leswaku mi famba,” u ya emahlweni. U kombisile leswaku ku hambana na swin’wana swiyenge swa mfumo, swiyenge swa vukosi a swi nyikiwi mpimanyeto hi mfumo, hikokwalaho va tshembhela eka swibalo ku endla migingiriko yo fambisa tiko.
Hambiswiritano, u tlhele a kombisa leswaku swa laveka leswaku ku va na mijikajikisano eka mhaka leyi ku kota ku kuma ndlela yo ya emahlweni. “Mhaka leyi yi lava leswaku hina tanihi va Vukosi, hi nghenelela hi mijikajikisano ku nga se hela lembe ku kota ku endla swibumabumelo swo twala hi swi yisa eka mfumo hi kombela leswaku wu fanele ku nyika mpimanyeto eka swiyenge swa vukosi.”
