Hosi Yi Lava Ku Cinca Doroba Ra Giyani

Orlando Chauke

Hosi Siyandhani (Famanda Chabalala) wa vukosi bya ka Siyandhani u hlambanyile ku antswisa doroba ra Giyani hi ku tiyisisa leswaku miako hinkwayo leyintshwa leyi yi nga ta akiwa edorobeni ra Giyani yi fanele ku akiwa hi ku landzelela milawu.

Leswi swi ta endzhaku ka ku hlula ka yena ekhoto ya le henhla, leswi swi sivelaka Hosi Ngove ku ya emahlweni a xavisa kumbe ku pandza misava kumbe switandi eka misava leyi yi nga le hansi ka vulawuri bya Vukosi bya ka Siyandhani. Leswi hi swona swi endlaka leswaku Hosi Siyandhani a yima hi milenge na ku veka milawu eka mihluvukiso hinkwayo leyi humelelaka exivindzini xa doroba ra Giyani.

Kasi nkwetlembetano exikarhi ka Hosi Siyandhani na Hosi Ngove wu sungurile hi lembe ra 2010, endzhaku ka loko Hosi Siyandhani a nyikiwile mali ya xikoxo xa misava, laha a sunguleke ku aka phurojeke ya hofisi ya vaaki leyi dyaka mamiliyoni wa tirhandi emugangeni wa ka Siyandhani hi mali leyi.

Kasi Hosi Ngove a teka Hosi Siyandhani tanihi ndhuna wa muganga hi nkarhi wa kona, leswi swi endleke leswaku a yimisa migingiriko ya phurojeke a vula leswaku a nga tivisiwanga hi nhluvukiso lowu. Nkwetlembetano lowu a wu endla leswaku ku fambiwa tikhoto, kasi endzhaku ka malembe yo hlaya, hi lembe ra 2020, Hosi Siyandhani u tekeriwile enhlokweni tanihi Hosi ximfumo.

Ku vuriwa leswaku Hosi Ngove u arile ku amukela mhaka leyi laha a tekeke mhaka leyi a yi yisa ekhoto leswaku yi tlhela yi langutisisiwa. Loko mhaka leyi ya ha ri ku langutisisiweni, ku vuriwa leswaku Hosi Ngove a ya emahlweni a pandza switandi ehansi ta tindhawu leti ti nga le hansi ka vulawuri bya vukosi bya ka Siyandhani.

Hi ku twa a tekeriwa ehansi na ku hela matimba, Hosi Siyandhani u yile ekhoto ku ya sivela Hosi Ngove ku endla mhaka leyi. Kasi hi siku ra 25 Nyenyankulu 2025, Khoto yi humesile vuahluri lebyi byi sivelaka Hosi Ngove ku ya emahlweni a pandza switandi xikan’we na ku teka xibalo eka tindhawu leti ti welaka ehansi ka vukosi bya ka Siyandhani. Khoto yi tlherile yi ahlula leswaku vanhu lava akeke miako eka tindhawu leti va nyikiweke hi Hosi Ngove va fanele ku yi mbindzimuxa. Yin’wana ya miako yi le xivindzini xa doroba ra Giyani.

Leswi ku vuriwa leswaku i ku hlula ka le henhla eka Hosi Siyandhani, loyi enkarhini lowu wu hundzeke a kombiseke hi makungu ya yena yo susa mabindzu na miako edorobeni ra Giyani leswi swi endliweke hi mpfumelelo wa Hosi Ngove.

Loko a vulavula ro sungula eka migingiriko ya masipala eka pfhumba ra lemukiso wa vatsoniwa emugangeni wa ka Mapuve, u tivisile hi Komiti yakwe ya Ntshamiseko, leyi a vuleke leswaku yi ta ya hlangana ku nga ri kahle ku ya teka xiboho hi ndlela yo ya emahlweni loko a nga se endla ku cinca etindhawini leti ti nga le hansi ka vulawuri bya yena.

“Ndzi lava ku vona swirho hinkwaswo swa Komiti ya hina ya Ntshamiseko ku nga ri khale, leswaku hi ta va na mijikajikisano hi timhaka leti ti fambelanaka na Vukosi bya ka Siyandhani. Endzhaku ka swona, hi ta tivisa masipala hi ndlela yo ya emahlweni,” wa hlamusela.

“Lexi ndzi xi lavaka eka masipala i ntirhisano ku tiyisisa leswaku ncinco lowu wu taka eGiyani wu tisa swa kahle,” u ya emahlweni laha a vuleke leswaku u lava ku pfuna leswaku doroba ra Giyani ri kula.

“Ndhawu leyi yi nga le kusuhi na xikoweto lexi tsariweke ‘Welcome to Giyani’ kusuka hi tlhelo ra ka Malamulele, ku nga ri khale ri tava xiphemu xa ku ndlandlamuxiwa ka Doroba ra Giyani. Loko ku ri na lava va akeke miako ehandle ka vutivi bya hina, tivani leswaku hi le kuteni hi ta yi mbindzimuxa. Van’wana se va nyikiwile masiku ya 60 leswaku va susa miako ya vona” Wa hlamusela laha a kongomisile swinene eka mihluvukiso leyi yi nga le ndzeni ka
doroba ra Giyani.