Ku Gumiwa Ka N’wana wa Xikolo Swi lava Goza

Hi Themba Chauke

Mulweri wa tifanelo ta dyondzo Hendrick Makaneta, u sorile maendlelo yo guma n’wana wa xikolo, exokolweni xa Sekondari xa Maphuta, exifundzheninkulu xa Limpopo.  Makaneta u vurile leswaku Ndzawulo ya Dyondzo exifundzheninkulu xa Limpopo yi fanele ku teka goza eka mhangu leyi ehandle ko dya nkarhi

“A swi fanelanga leswaku eka mikarhi leyi hi hanyaka eka yona, vadyondzi va kumeka va ri eka xiyimo xo ka xi nga hlayisekanga naswona kusuhi na swikolo,” ku vula Makaneta.

U yile emahlweni a vula leswaku n’wana un’wana na un’wana u faneriwile hi ndhawu ya kahle leyi pfumelelaka mudyondzi leswaku a fikelela vuswikoti bya yena hi ku hetiseka. “Mhangu yo fana na leyi yi humeleleke exikolweni xa sekondari xa Maphuta yi fanele ku soriwa hi vanhu hinkwavo,” u ya emahlweni.

“Swi heta matimba ku tiva leswaku mutwisiwakuvava a nga sunguli ku gumiwa hi mudyondzi loyi,” U kombisile leswaku MEC u fanele ku tisa ntshembho eka vaaki hi ku tiyisisa leswaku ku tekiwa magoza hi maendlelo lawa ya tihanyi naswona vaaki va fanele ku tivisiwa hi goza leri nga ta tekiwa.

U komberile Ndzawulo ku tumbuluxa milawu leyi alelaka ku gumiwa ka vana va xikolo eswikolweni hinkwaswo leswi a vulaka leswaku swi ta pfuna vadyondzi kuva veka eka xiyimo lexi nga ta endla leswaku va langutana na ku tiendlela vumundzuku bya kahle.

“Leswi swi ta endla leswaku ku rhangisiwa emahlweni mhaka ya rihanyo ra miehleketo, hikuva swi le rivaleni leswaku masiku hinkwawo vana van’wana va tsandzeka ku lawula matitwelo ya vona hi ku hetiseka,” wa gimeta laha a kombiseke leswaku ku ta laveka ku tinghenelerisa hi ku hetiseka eka vapfuni va swa miehleketo, ngopfu-ngopfu eka swikolo leswi kumekaka ematikoxikaya.