Hosi yi Yirisa Xihoko
Hi Mkateko Ndlovu
Vuhosi bya ka Xikundu byi tekile goza ra vukarhi hikokwalaho ka matikhomelo ya vaaki, endzhaku ka loko ku ri na swiviko swa leswaku vaaki va hundza emisaveni hikokwalaho ka byalwa bya xintu lebyi tivekaka hi vito ra Kwaratata. Kwaratata i byalwa lebyi nga na nghozi swinene eka rihanyo ra vaaki naswona Vuhosi bya ka Xikundu byi rhambile nhlengeletano ku ta burisana ni vaaki hi meyelana no yirisa ku xavisiwa ka byalwa bya kwaratata.
Kasi van’wana va vaaki lava xavisaka byalwa lebyi va kombisa leswaku loko va xavisa swaratata ku va ku ri ndlela yo va tinghenisela mali leswaku va ta hlayisa mindyangu ya vona.
Kambe hambiswiritano vuhosi bya ka Xikundu byi dyile Makala yo hisa laha byi leriseke leswaku kwaratata a ya ha laveki emugangeni. Va tlherile va kombisa leswaku va ta teka goza ra xinawu loko ku va na muti lowu wa ya ka emahlweni wu xavisa Kwaratata.
Kwaratata i byala bya xintu lebyi swekiwaka hi Xinkwa, Xiyenge na Xiviriso. Vulavisis byi kombisa leswaku swipyopyi leswi swi na nghozi eka vutomi bya vanhu hikuva byi endliwa hi vanhu lava va pfumalaka ntotoko lowu tiyisisweke hi vativi naswona kuhava xikalo xo pima swinyunyuteri.
Vuhosi byi kombela vaaki kumbe vaxavisi va xinkwa leswaku va nga ha xaviseli munhu u’nwe xinkwa xo tala laha va nga ya emahlweni va kombela vaaki leswaku un’wana na un’wana u fanele ku veka tihlo eka munghana loko a vona swilo swi nga fambi hi ndlela a swi mangala eHosini.
Va yile emahlweni va hlamusela leswaku vanhu va hundza emisaveni endzhaku ka ku nwa kwaratata naswona ku na switandzhaku swo biha leswi swi nga vavisaka rihanyo ra vona. Vulavisisi byi kombisa leswaku vanhu lava va nwaka swipyopyi leswi va nwa na dlala, naswona byalwa lebyi byi endla leswaku vanhu va nga naveli swakudya.
Timhangu to dlayiwa ka vanhu hi ndlela ya tihanyi ti ya ti tlakuka siku na siku hikuva vanhu lava va dlayiwaka i vanhu lava fambaka na vusiku va pyopyiwile .Vantshwa vo tala va tshika ku maketa mitirho xikan’we no tsan’wa vumundzuku bya vona hikokwlaho ka swipyopyi leswi.

