TIMOVHA TO YIVIWA TI KUMEKA EKA MALAMULELE
Hi Themba Chauke
Khomixinara wa maphorisa wo khomela eka Xifundzakulu xa Limpopo, Mejara Jenerali Jan Scheepers, u ndzhundzhuzerile xipano xa maphorisa lexi katsaka maphorisa ma ka Malamulele, Giyani, valavisisi na maphorisa ma le Thohoyandou eka ntirho lowu va wu endleke wo lwisana na vugevenga bya vukhamba bya timovha.
Ntirhisano wa xipano na pfhumba ra vuhlorhi lebyi endleke leswaku ku kumiwa timovha tinharhu leti yiviweke xikan’we na ku khomiwa ka muehleketeleriwa un’we eka Malamulele, leswi tshoveke tipiku ta vugevenga byo kunguhatiwa endhawini liya.
Ku boxeketa loku ku landzela ku tlhakisiwa ka movha wo basa wa Toyota Hilux double Cab, hi siku ra 07 Sunguti 2026, emugangeni wa ka Mavambe, eka Malamulele. Ku ya hi swiviko swa maphorisa, vaehleketeleriwa vambirhi lava nga tivekiki, laha un’wana a ri na xibamu, u kombeterile vatwisiwakuvava hi xibamu kutani va teka movha wa vona hi nkani, va va chichi ekhwatini kutani va baleka na movha lowu.
Ku landzela mhangu leyi, maphorisa ma tirhile hi vuhlorhi lebyi va kongomiseke emugangeni wa ka Mbhalati, laha movha lowu tlhakisiweke wu voniweke. Loko swigevenga swi vona maphorisa, swi ringetile ku dya hansi, laha ku nga va na ku hlongorisana.
Hi nkarhi wo hlongorisana tisulavoya ti baleserile maphorisa kutani na maphorisa ma tlherisela hi ku balesela. Ku hlongorisana swi fikile emakumu endzhaku ka loko tisulavoya ti lahlekeriwile hi vulawuri, kutani movha wu huma epatwini wu ya nghena emagungwini. Vaehleketeleriwa va sukerile movha va tsutsuma hi milenge va nghena emakhwatini.
Vulavisisi byi endlile leswaku maphorisa ma kuma tin’wana timovha timbirhi leti a ti tlhakisiwile leti a ti mangariwile emaphoriseni ma le Hlanganani. Yin’wana movha i VW Polo Vivo, ya silivhere wa mpungwa, lowu voniweke wu chayela endhawini leyi fanaka. Loko muchayeri a vona maphorisa, u ringetile ku dya hansi, kambe a hetelela a sukela movha a baleka hi milenge endzhaku ka mpfhuka nyana.
Hinkwato timovha ti kumiwile hi xiyenge xa maphorisa ya Giyani, lexi tirhaka hi ku kandziyisa tintiho, ku tsarisa vugevenga, na nseketelo wa vulavisisi bya vugevenga, hi ku tirhisana na valavisisi na swin’wana swiyenge.
Endzhaku ka siku mhangu yi humelerile, maphorisa ma khomile wanuna wa malembe ya 43, loyi a amukeriwile exibedlele a ri na timbanga ta xibamu. U tiyisisiwile tanihi un’wana wa tisulavoya leti baleselaneke na maphorisa. U tlhele a kumiwa na pasi ra vuxisi na xipachi xa xibamu.
Wanuna u khomiwile xikan’we-kan’we, na swona enkarhini wa sweswi u langutanile na swihehlo swo ringeta ku dlaya, ku kombetela hi xibamu, xikan’we na ku kumeka na movha wo yiviwa. Maphorisa ma kombela lava nga pfunaka hi vuxokoxoko ku tihlanganisa na maphorisa ya le kusuhi.