MBULAVULO WA HOLOBYENKULU

Hi Pilot Manganyi

Mfumo wa xifundzakulu xa Limpopo wu tiyimiserile ku tirha hi matimba ku ndlandlamuxa matirhelo ya mfumo, vukorhokeri na ku ndlandlamuxa ikhonomi. Leswi swi ta endzhaku ka nhlengeletano wa Huvo ya Vufambisi bya Xifundzakulu lowu nga va kona hi siku ra 19, Mhawuri 2026.

Holobyenkulu wa xifundzakulu xa Limpopo Dokodela Phophi Ramathuba u boxile leswaku xifundzakulu xa Limpopo xi boxile ndzima hi tlhelo ra mbuyelo wa xiviko xa tinkota, laha tindzawulo ta tsevu na Ajensi ya Vupfhumba ya Limpopo ti nga kumeka ti basile eka swiviko swa tinkota. Ndzawulo ya Vurimi na Nhluvukiso wa Matiko Xikaya yi ndlandlamukile yi tlhela yi basisa xiviko xa tinkota, laha va Ajensi ya Magondzo ya Limpopo (RAL) va nga tirha kahle.

Hambiswiritano, vurhangeri byi kombisile ku khumbheka hikokwalaho ka ku pfumaleka ka ndlandlamuko eka ndzawulo ya Nhluvukiso wa Vaaki na va Limpopo Connexion. Nkwama wa Xifundzakulu wu komberiwile ku endla vulavisisi eka ku rhumeriwa ka mali eka tikhamphani leti nga vuyerisiki mfumo, laha switirhisiwa swa 14 ku katsa R149.6 wa timiliyoni ti nga le ku xengunudzuweni.

Xifundzakulu xi tlherile xi kombela xiviko xa vulavisisi eka masipala wa Thabazimbi, laha masipala wu nga tlhela wu lerisiwa ku va wu tumbuluxa matirhelo ya xihatlha na ku vika swiviko hi nkarhi.

Ku pfumaleka ka mati na makhombo ya ntumbuluko hi swin’wana swa swiphiqo leswi swi nga ta tekeriwa enhlokweni. Huvo ya Vufambisi bya Xifundzakulu yi pasisile makungu ya Pfhumba ra Mati na Nkululo ra 2026, laha nseketelokulu wu nga langutana na xivandla xa le xifundzenintsongo xa ka Sekhukhune laha Huvo ya Mati ya xifundzakulu yi nga tiyimisela ku langutana na swintshuxo swa ku pfumaleka ka mati.

Endzhaku ka ndhambi leyi tekeke vundhawu hi n’hweti ya Nyenyenyani 2026, laha yi nga siya vaaki va nga ri na ko tshama. Mfumo wu ta endla matshalatshala ya ku langutela vaaki lava makaya ya vona ya hlaseriweke hi ndhambi, ku katsa vaaki va le Tshakhuma, Mbaula na miganga yin’wana leyi hlaseriweke. Rhengu rin’wana leri tirhanaka na swiyimo swa makhombo na rona ri pasisisiwile.

Hi tlhelo ra vupfhumba na vuvekisi, xifundzakulu xa Limpopo xi seketerile pfhumba ra xona ra ku Ndlandlamuxa Vupfhumba xa 2026-2030. Hambiswiritano, doroba ra Polokwane ri ta khoma nhlengeletano wa Vurhangeri bya Vupfhumba bya Afrika kusukela hi ti 02 ku fika 04 Ndzhati, 2026, laha nhlengeletano wa Vuvekisi eLimpopo wu nga ta teka vundhawu hi ti 15, Nhlangula 2026.

Ramathuba u yile emahlweni a amukela ku vekiwa exitulwini ka Khomixinara wa Maphorisa ya Xifundzakulu Lt-Jenerali Jan Scheepers. U vikile leswaku vatirhi va DPCI va hangunuxile purasi leri nga ehandle ka doroba ra Musina, laha ku hehliwaka leswaku ku kumiwile ndhawu leyi ku endliwaka kona swidzidziharisi leswi fikaka kwalomu ka R600 wa timiliyoni ku tlhela ku khomiwa vahlapfa vantlhanu. Hambiswiritano, vulavisisi byiya emahlweni.

Ramathuba u gimetile hi ku boxa leswaku, vaaki lava nga tumbuluxa swi tumbuluxiwa swo karhi va fanele ku tivonakarisa ku kombisa vuswikoti na vutshila bya vona.